Lubbers 'solliciteert' in VS naar Navo-post

DEN HAAG, 1 NOV. Oud-premier Lubbers is vanmiddag naar de Verenigde Staten vertrokken om met vertegenwoordigers van de Amerikaanse regering te praten over de vrijgekomen post van secretaris-generaal van de NAVO. Lubbers, die nog geen officiële kandidaat is, wordt door zeven landen van de NAVO gesteund. Ook Willy Claes, die wegens een gerechtelijk onderzoek zijn functie moest opgeven, is vlak voor hij kandidaat werd gesteld bij de Amerikaanse regering kennis gaan maken.

Als ook Washington zich openlijk achter Lubbers opstelt, staat het kabinet niets meer in de weg Lubbers officieel kandidaat te stellen, zo meent men op Algemene Zaken. Dat kan al volgende week gebeuren na de terugkeer van Lubbers die twee dagen in Washington besprekingen zal voeren, onder meer met de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, Christopher.

Deze werd maandag vanuit Luxemburg telefonisch op de hoogte gebracht door minister Van Mierlo (buitenlandse zaken) van de te volgen procedure over de opvolging. In dat gesprek heeft Christopher zich niet gecommitteerd, maar hij toonde zich blij 'dat de zaken zo worden aangepakt'. In Washington bestaan er volgens Nederlandse diplomaten geen bezwaren tegen de kandidatuur van Lubbers. In het verleden liet men zich bij de opvolging van een secretaris-generaal leiden door de wensen van de grote Europese landen. De militaire leider van de NAVO is altijd een Amerikaanse generaal. Onze correspondent in Brussel voegt hier het volgende aan toe: De Nederlandse ambassadeur bij de NAVO, L. Veenendaal, heeft gisteren de overige vijftien ambassadeurs gepolst over een kandidatuur van Lubbers. Na Frankrijk, Groot-Brittannië en Duitsland, hebben ook Italië, Spanje, Portugal en Luxemburg gisteren officieel laten blijken voor Lubbers te zijn. Tijdens het overleg in Brussel vielen volgens bronnen bij de NAVO geen andere namen dan die van de Nederlandse oud-premier en die van de enige officiële kandidaat, de Deense oud-minister Uffe Ellemann-Jensen. Alleen de noordelijke NAVO-landen, Denemarken, IJsland en Noorwegen, blijven de Deen vooralsnog steunen.

Italië heeft tot gistermiddag een afwachtende houding aangenomen. Pas nadat Londen, Parijs en Bonn hadden laten weten Lubbers te steunen, is ook Rome formeel achter hem gaan staan. Met enige teleurstelling wordt in Italië geconstateerd dat weer iemand uit het noorden van Europa aan het hoofd van de NAVO komt.

Pagina 4: Proces in stroomversnelling

Volgens het communiqué van het Italiaanse ministerie van buitenlandse zaken is de steun voor Lubbers mede ingegeven door zijn ervaring en door de aandacht die hij in het verleden heeft gegeven “aan de rol van Italië binnen de alliantie en aan de problemen van de mediterrane gebieden”.

Bij de NAVO ging men er begin deze week nog van uit dat de opvolging enige tijd op zich kon laten wachten. Beter een goede kandidaat dan snel een kandidaat, was het parool. Maar de kandidatuur van Lubbers kwam in een stroomversnelling toen maandag bleek dat Groot-Brittannië geen kandidaat naar voren zal schuiven, waarop Londen en Parijs zich openlijk voor Lubbers uitspraken.

De steun van Duitsland voor Lubbers bleef tot gistermorgen onzeker. Vorig jaar sprak bondskanselier Kohl nog zijn veto uit over Lubbers als voorzitter van de Europese Commissie. Maar gisteren liet Kohl weten: “Als Ruud Lubbers besluit zich kandidaat te stellen voor de functie van secretaris-generaal, zal ik hem steunen.” Naar verluidt zou Lubbers nog steeds niet de favoriete kandidaat zijn van Kohl, maar wil de bondskanselier hem niet blokkeren. “Wij zijn geen land om een veto uit te spreken”, stelde de Duitse minister van buitenlandse zaken Kinkel maandag in Luxemburg, gevraagd naar de kansen voor Lubbers.

Als Lubbers de nieuwe secretaris-generaal wordt, is hij de derde Nederlander op deze internationale topbaan. Na Dirk Stikker (1961-1964) en Joseph Luns (1971-1984). Daarmee zou Nederland het eerste land zijn dat drie secretarissen-generaal heeft geleverd.