KLM botst met partner in VS over zeggenschap

ROTTERDAM, 1 NOV. De KLM heeft gedreigd haar in Minneapolis gestationeerde partner Northwest Airlines voor de rechter te dagen omdat die de aandeelhoudersrechten van de KLM zou willen beperken. Dat blijkt uit een openbare eis/klacht ('public filing') die de Nederlandse luchtvaartmaatschappij in Washington heeft ingediend bij de toezichthoudende Securities and Exchange Commission. Een KLM -woordvoerder bevestigt dit. De KLM bezit 25 procent van de aandelen van Northwest en heeft verder een stemrecht van 20 procent. De dreiging van een rechtszaak komt op een moment van groeiende spanning tussen de co-voorzitters Gary Wilson en Alfred Checchi van Northwest en de KLM-directie.

De Amerikanen zijn bezorgd dat de KLM door haar forse belang in Northwest Airlines toekomstige fusiebesprekingen van hun maatschappij zou kunnen frustreren of naar haar hand zetten. Tegelijk bestaat in kringen van Northwest Airlines bezorgdheid dat de KLM weldra zal proberen haar belang in het Amerikaanse bedrijf verder uit te breiden. Vorige week werd bekend dat de Amerikaanse bank Bankers Trust 8,4 miljoen aandelen Northwest wil verkopen. Kennelijk heeft bij het Northwest-bestuur de vrees postgevat dat KLM er op uit zou zijn deze aandelen te kopen.

Om zich optimale manoeuvreerruimte te scheppen overweegt Northwest - volgens de Amerikaanse zakenkrant Wall Street Journal van vanmorgen - een zogeheten 'gifpil', ofwel beperkende bepaling(en), aan de aandeelhoudersrechten van de KLM te hechten. Een zo'n beperking zou de maximale deelname van elke aandeelhouder in Northwest beperken tot 15 à 20 procent. Verder zou Northwest een eind willen maken aan de huidige bedrijfsregel dat minimaal 60 procent van de oorspronkelijke - uit de Northwest-buy-out van 1989 voortgekomen - aandeelhouders belangrijke besluiten, zoals fusie, moeten goedkeuren.

Het geschil tussen de KLM en zijn partner Northwest Airlines komt op een moment waarop er grote veranderingen op til zijn in de burgerluchtvaart. Zo kondigde Amerika's vijfde luchtvaartbedrijf USAir (waarin British Airways een belang van 25 procent heeft) vorige maand aan dat het aansluiting zoekt bij American Airlines of United Airlines, de nummers een en twee van de Amerikaanse luchtvaart.

Pagina 20: Ook Northwest wellicht tot alliantie gedwongen

Als zo'n 'mega-deal' tot stand komt, zou Northwest Airlines zich als vierde Amerikaanse maatschappij gedwongen kunnen voelen om uit lijfsbehoud eveneens aansluiting te zoeken bij een grote Amerikaanse concurrent. En om zich daarbij voldoende manoeuvreerruimte te scheppen zou Northwest de KLM-rechten met de genoemde 'gifpil' willen beperken.

De zorg van Northwest over een te beklemmend geachte 'KLM-omarming' zal er niet minder op zijn geworden sinds het Nederlandse bedrijf vorige week van een groep banken op zeer gunstige voorwaarden voor vijf jaar een kredietfaciliteit van 700 miljoen dollar kreeg. Afgelopen dinsdag nog liet financieel directeur R. Abrahamsen bij de presentatie van de halfjaarcijfers weten dat zijn bedrijf in staat is snel in te haken op snelle veranderingen in de burgerluchtvaart. De KLM staat, volgens Abrahamsen, operationeel en financieel helemaal klaar om haar slag te slaan op het moment dat zich een strategische kans voordoet. De KLM heeft nu de beschikking over 5 miljard gulden aan kasgeld.

Vorige maand kwamen er vanuit het KLM-kamp al klachten over de tot voor kort zo bejubelde partner Northwest Airlines. De Amerikanen zouden, nu het hen financieel weer voor de wind gaat, minder aandacht schenken aan het integratieproces met de KLM. Ook zouden zij meer geïnteresseerd zijn in optimale en directe dividenden dan in dure lange termijn-investeringen.

Door de stormachtige ontwikkelingen in de Amerikaanse burgerluchtvaart worden de voornaamste Europese partners van Amerikaanse bedrijven met een geheel nieuwe situatie geconfronteerd. Dat zijn met name de KLM, die een kwart van de Northwest-aandelen bezit, en British Airways dat eenzelfde belang in USAir heeft. Een Amerikaanse fusiegolf kan deze Europese belangen zowel versterken als verzwakken. En dat zal niet zonder gevolgen blijven voor de verdere ontwikkeling en consolidatie van de Europese burgerluchtvaart.