Directietafels in Nederland zijn vaak doodgewoon

UTRECHT, 1 NOV. De Gasunie beging vorig jaar bij de inrichting van haar nieuwe pand in Groningen een foutje. De speciaal ontworpen ovalen vergadertafel voor de directie bleek veel te klein om ook dienst te kunnen doen als tafel voor de veel grotere raad van commissarissen. Om de tafel heen werd daarom een rechthoekiger exemplaar geplaatst, dat enkele malen per maand wordt afgebroken als de directie wil vergaderen. Totale kosten: 75.000 gulden.

Europa's economische machthebbers vergaderen aan de meest uiteenlopende tafels. De top van het Duitse energiebedrijf RWE zetelt in een knusse huiskamer, stijl jaren '60, compleet met een vaas zonnebloemen en een antiek klokje op een dressoir. Ook BMW loopt qua directietafel enigszins achter bij de laatste kantoormode: de tweeëndertig stoelen (voor zeven directieleden) zijn oranje, de vloerbedekking groen, de muur is beplakt met kurk. Een modernere tafel ligt niet in het verschiet. Het hoofdkwartier in München, daterend uit begin jaren '70, geldt inmiddels als industrieel monument en daar hoort een passende tafel bij, vindt men bij BMW. Bij Daimler-Benz daarentegen is de boardroom naar de mode van begin jaren '90 ingericht in zwart, wit en grijs. Slechts het vier bij viereneenhalve meter tellende schilderij van Andy Warhol, voorstellende een collectie Formule-1-wagens van Daimler-Benz, zorgt voor kleur.

De vergadertafels van de multinationals werden de afgelopen twee jaar op foto vastgelegd door de Utrechtse beeldend kunstenares Jacqueline Hassink, die al sinds haar studie gefascineerd is door tafels. Voor haar project The Table of Power benaderde ze de veertig grootste multinationals van Europa. “Ik wilde laten zien hoe economisch Europa kan worden uitgedrukt in tafels”, legt ze uit. “Ik had macht ook kunnen uitdrukken in 'politieke' tafels, maar ik heb de indruk dat de economische macht van een multinational groter is dan die van Wim Kok.”

Lang niet alle bedrijven wilden meewerken. Shell liet weten dat het bedrijfsbeleid is om geen fotografen binnen te laten, terwijl het staalbedrijf Thyssen in Düsseldorf 'nee' zei omdat de directie de tafel van de raad van bestuur - die weinig meer om het lijf schijnt te hebben dan een serie kantinetafels die tegen elkaar worden geschoven - niet representatief genoeg vindt om te worden gefotografeerd. Bij andere bedrijven moest Hassink vaak bepaalde veiligheidsnormen in acht nemen. “Vooral in het begin ontmoette ik nogal wat wantrouwen, omdat ik nog geen lijst van bedrijven kon overleggen waar ik had gefotografeerd”, aldus Hassink. “Meestal bleef er iemand in de buurt als ik foto's maakte, om te zien of ik niets onder de tafel plakte.” Veel bedrijven wilden niet vermeld zien op welke etage de raad van bestuur zetelt, op welke plaats de voorzitter zit en waar zich een raam bevindt. De eenentwintig foto's die Hassink heeft gemaakt zullen worden geëxposeerd in Keulen en Antwerpen en eind dit jaar in boekvorm verschijnen.

Nederlandse directietafels blijken in het algemeen weinig spectaculair. Zo vergadert de top van Philips aan een ronde tafel die, mede door de bruine leren stoelen, de sfeer van de jaren '70 ademt. Tegen de wand een Friese staartklok en twee landschappen, boven de tafel een meer dan kolossale lamp. Ook bij Unilever weinig opzienbarends in de directiekamer: niks ontwerp of high design, de raad van bestuur zetelt aan een 'doodgewone' catalogus-tafel. De koningsgezindheid van het vaderlandse bedrijfsleven is overigens opvallend: de directiekamer bij Akzo herbergt een buste van de koningin, bij SHV staat een beeldje van koningin Emma.

Het onthaal verschilde nogal per bedrijf, vertelt Hassink. “Bij IRI in Rome - waar de raad van bestuur gezeten is rond een tafel uit 1957 met kalfsleren bekleding en de vergaderzaal continu door een bewaker in de gaten wordt gehouden - kreeg ik aan een antieke tafel een ontbijt aangeboden, compleet met zilveren borden en geserveerd door een butler. Bij Philips kreeg ik koffie met een koekje in een Wedgwood kopje en was de ontwerper van de tafel uitgenodigd om een toelichting te geven.” De directie van Siemens bleek zo trots op de net twee weken oude tafel - een kleiner exemplaar dan de vorige, die de korte afstanden in het bedrijf moet symboliseren - dat bestuursvoorzitter Heinrich von Pierer onlangs naar Hassink belde met de vraag of het fotoboek al klaar was.

Mochten er ooit prijzen uitgereikt worden voor de fraaiste vergaderkamers, dan valt het Zwitserse Ciba-Geigy hoogstwaarschijnlijk buiten de prijzen. De raad van bestuur moet het doen met kale keukentafels en dito stoelen in een soort klaslokaal. De beveiliging: een groen-rood bordje op de deur.