Kamer houdt veel vragen over VN en Srebrenica

DEN HAAG, 31 OKT. De Tweede Kamer wil meer opheldering over de rol van de Verenigde Naties bij de val van Srebrenica. Tegelijk met het uitkomen van het rapport over de debriefing van Dutchbat publiceerde de Britse krant The Independent gisteren geheime documenten waaruit blijkt dat generaal Janvier, de hoogste VN-militair in het voormalige Joegoslavië, de 'veilige gebieden' (waaronder Srebrenica) wilde opgeven. “Het lijdt geen twijfel dat men Srebrenica met opzet heeft laten vallen”, zegt een hoge VN-diplomaat die bij geheime besprekingen op het hoofdkwartier van de VN aanwezig was.

De Kamer wil weten of de Nederlandse regering van dit standpunt van Janvier op de hoogte was en waarom de Kamer daarover niet is geïnformeerd. Een woordvoerder van Buitenlandse Zaken zei vanochtend dat de mening van generaal Janvier niet aan de Kamer is gemeld, omdat het een van de opties was die in mei bij de Verenigde Naties werden besproken en snel van tafel verdween.

Voor de defensiespecialisten in de Kamer is het ook nog onduidelijk waarom de leiding van de VN in het voormalige Joegoslavië luchtsteun aan Dutchbat heeft geweigerd, terwijl alleen met luchtsteun de beveiliging van de bevoking in het 'veilige gebied' gegarandeerd kon worden.

Eerst zullen aan minister Voorhoeve (defensie) schriftelijke vragen worden gesteld. Als hij daarop heeft geantwoord besluit de Kamer of er hoorzittingen zullen volgen. In die hoorzittingen zullen allereerst vragen worden gesteld aan de Nederlandse VN-functionarissen brigade-generaal Nicolai (Sarajevo), kolonel De Jonge (Zagreb) en kolonel Brantz (Tuzla).

Afhankelijk van de antwoorden die de verhoren opleveren kan de Kamer op verzoek van het CDA nog besluiten ook luitenant-generaal H. Couzy, de bevelhebber van de landstrijdkrachten, en de chef defensiestaf generaal H. van den Breemen voor hoorzittingen uit te nodigen. Deze zijn immers niet bij de debriefings betrokken maar hebben wel in de dagen rond de val van Srebrenica een cruciale rol gespeeld.

Minister Voorhoeve ziet liever niet dat de twee generaals worden gehoord omdat de onderlinge verstandhouding tussen hen te wensen overlaat. Van den Breemen heeft nu zeer tegen de zin van Couzy de leiding gekregen over vredesoperaties die hij overigens volgens een recente brief van de minister weer kan delegeren aan de bevelhebbers.

Voor Voorhoeve is de zaak Srebrenica met het laatste rapport afgerond. Hij zou het liefste zien dat de Kamer ook snel een punt achter de zaak zet. Maar opnieuw wordt er een beroep op Nederland gedaan om troepen te leveren voor de implementatiemacht in Bosnië die moet toezien op een vredesakkoord. Voordat de Kamer daarmee instemt willen de fracties alle vragen over de rol van Nederland in Srebrenica beantwoord zien. Ook willen zij dat bij de opleidingen de fouten uit het verleden een les zijn. Bij de implementatiemacht gaat het om zwaarder bewapende troepen.