Geen tweederde meerderheid voor partij van Tudjman

ZAGREB, 31 OKT. De Kroatische president, Franjo Tudjman, heeft bij de zondag gehouden parlementsverkiezingen een absolute meerderheid van zijn Kroatische Democratische Gemeenschap (HDZ) bereikt, maar niet de tweederde meederheid behaald waarop hij had gehoopt.

Toen gisteren tachtig procent van de stemmen was geteld stond Tudjmans regeringspartij op 43,66 procent van de stemmen; de coalitie van vijf oppositiepartijen stond toen op 19,3 procent en de eveneens oppositionele sociaal-liberale partij op 11,82 procent. De rest van de stemmen was toegevallen aan kleinere groeperingen zoals de sociaal-democraten (ex-communisten) en de Onafhankelijke Democraten van Tudjmans vroegere bondgenoot Stipe Mesic.

De HDZ van Tudjman zal in de Sabor, het parlement, op 53 tot 56 procent van de zetels kunnen rekenen, zo verwachten deskundigen in Zagreb, zij het alleen dankzij de twaalf zetels die in de Sabor worden gekozen door Kroaten in het buitenland. De regering heeft 365.000 buiten Kroatië wonende Kroaten het stemrecht gegeven. Verreweg de meesten hebben naar verwachting op de HDZ gestemd.

Tudjman had gehoopt bij de verkiezingen een tweederde meerderheid te halen die nodig is om de grondwet te veranderen en van Kroatië een presidentiële republiek te maken.

Internationale waarnemers hebben geoordeeld dat de verkiezingen over het algemeen eerlijk en vrij zijn verlopen. Wel was volgens de leider van de waarnemers van de Raad van Europa, Lord Finsberg, op drie punten sprake van onregelmatigheden. Hij doelde op het stemrecht voor de Kroaten in het buitenland - met name in Bosnië - en de reservering van twaalf zetels in de Sabor voor de Kroatische 'diaspora'; de beperking van het aantal zetels gereserveerd voor de Servische minderheid van twaalf in de oude Sabor tot drie in de nieuwe; en de voorkeursbehandeling die de HDZ op de televisie ten deel is gevallen. Maar volgens hem kan ondanks deze onregelmatigheden worden geconcludeerd dat de verkiezingen eerlijk verliepen. De voorzitter van de Kroatische kiescommissie gaf de onregelmatigheden toe, maar zei dat “ze niet zo omvangrijk waren dat de verkiezingen ongeldig moeten worden verklaard”.

Niet alle waarnemers waren het overigens met dit milde oordeel eens. Een Amerikaanse waarnemer zei dat de verkiezingen niet eerlijk waren verlopen en de Zweedse onderminister van buitenlandse zaken, Pierre Schorri, zei in Zagreb dat de verkiezingen hem deden denken aan “slechte Latijns-Amerikaanse verkiezingen waarbij de machinerie van oorlog en propaganda wordt ingezet”. (Reuter, AFP, AP)