Vlaams ballet eindigt met wervelende show

Voorstelling: Antwerp - New York door het Koninklijk Ballet van Vlaanderen. Bach in Four Voices, The Golden Mean en Just One of Those Things: choreografie Christopher d'Amboise; Disregarding Changes: choreografie Danny Rosseel. Gezien: 28/10 Stadsschouwburg, Amsterdam. Verder: 11, 12/11 AT&T Danstheater Den Haag. Tournee t/m 15/12.

Het nieuwe dansprogramma van het Koninklijk Ballet van Vlaanderen is niet zo confronterend als de titel suggereert. Antwerp - New York, dat bestaat uit drie werken van de voormalig solist uit het New York City Ballet Christopher d'Amboise en uit een stuk van de Vlaming Danny Rosseel, verwijst naar weinig meer dan de geboorteplaatsen van de choreografen. Voor een spannende ontmoeting is de voorstelling vaak te braaf.

In Bach in Four Voices neemt D'Amboise de aan zijn leermeester George Balanchine ontleende uitspraak 'muziek en dans moeten één zijn' wel erg letterlijk. De Bach-fragmenten die hij selecteerde, volgt D'Amboise op de voet in afzonderlijke delen die over harmonieuze en wat meer getroebleerde relaties lijken te gaan. Wat hoekig klinkt wordt dus hoekig gedanst, en langere muzikale lijnen krijgen een zó bijpassend jasje van dans dat Bach er bijna zeurend langdradig van gaat klinken. Bovendien zijn sommige bewegingen de kitsch nabij, bijvoorbeeld wanneer een danseres voor dood op de grond valt. De mannelijke dansers strekken dan hun armen in het machteloze gebaar waaraan alleen soap-acteurs zich nog bezondigen.

Aan soortgelijke effecten lijdt ook Disregarding Changes van Rosseel. Het gaat over verlies en dus draagt men zwart, wordt er nu en dan getourmenteerd gekeken en klampt de een zich aan de ander vast. Rosseels voorbeeld is Jirí Kylián en dat is aan de dwarse bewegingen van armen en voeten te zien. Kyliáns tederheid bevat Disregarding Changes zeker ook, vooral in een mooi duet van twee vrouwen die elkaar beschermen en in de weg staan tegelijk, maar zijn vermogen om te relativeren ontbreekt hier. Met daarbij nog de zangstemmen uit Gorecki's Symfonie nr. 3, die eveneens niet weinig dramatisch zijn, krijgt het geheel een zwaarte die iets te veel voor de hand ligt om bewogen te zijn.

Alleen The Golden Mean van D'Amboise heeft nog iets eigengereids. Afgemeten exercities die aanvankelijk met de rug naar het publiek en ogenschijnlijk ongestructureerd worden uitgevoerd op weerbarstige muziek van Bartok, volgen elkaar op in steeds hoger tempo en met steeds meer onderlinge samenhang. Razendsnel zijn vooral de danseressen als ze zich beurtelings losmaken uit de groep. Met hun pinnige passen bewijst D'Amboise hoe geschikt de klassieke spitzen voor moderne dans kunnen zijn. Ze maken de danseressen hier extra venijnig en bijzonder macho.

Het Koninklijk Ballet van Vlaanderen luidt met Antwerp - New York zijn 25-jarig jubileum in en bewaart het feestje voor het laatst. D'Amboises Just One Of Those Things is als een vrolijke en hapklare Broadway-show op spitzen. In felgroen en oranje gestreepte zuurstokrokjes wervelen de dansers op muziek van Irving Berlin en Cole Porter van solo naar groepsdans. Klassiek zijn de benen die kaarsrecht de lucht in worden gepriemd, koket is de mimiek en het heupwiegen dat er de showy sjeu aan geeft. Een beetje tuttig dus, maar - door de bijna vlekkeloze uitvoering en het plezier van de dansers - innemend tuttig.