Verdeeldheid in coalitie over houden hoorzittingen

DEN HAAG, 30 OKT. De coalitie-partijen in de Tweede Kamer zijn verdeeld over de vraag of er hoorzittingen gehouden moeten worden over de rol van de VN bij de val van de moslim-enclave Sebrebica op 11 juli. Dat blijkt uit de reactie van de grote partijen in de Tweede Kamer op het rapport dat minister Voorhoeve vandaag vrijgaf.

PvdA en D66 vinden zulke hoorzittingen voor de hand liggen als onvoldoende duidelijk is wat de rol van de VN geweest is. VVD-woordvoerder Blaauw wil hoorzittingen alleen als de VN-topfunctionarissen gehoord kunnen worden, wat onwaarschijnlijk is.

Een meerderheid in de Tweede Kamer vindt een onafhankelijk onderzoek naar de handelwijze van Dutchbat rond de val van Srebrenica niet meer nodig. PvdA, VVD en D66 zijn van mening dat de uitgebreide ondervraging van de militairen voldoende opheldering geeft over hun optreden: Dutchbat treft geen blaam. CDA en GroenLinks hebben eerder op zo'n onafhankelijk onderzoek aangedrongen.

Meer vragen blijven open als het gaat om de rol van de Verenigde Naties in de Srebrenica-crisis. Behalve de drie regeringspartijen blijft ook het CDA na de rapportage met vragen zitten. Waarom weigerden de VN lange tijd luchtsteun, terwijl Dutchbat juist massale luchtaanvallen verwachtte? Beschouwden de VN Srebrenica als een blok aan het been voor het vredesproces in Bosnië en waren ze om die reden bereid het 'veilige gebied' op te geven? Buitenlandspecialist Valk (PvdA) zei een “beperkte hoorzitting” van bijvoorbeeld Nederlandse VN-functionarissen niet uit te sluiten. Ook wil hij een gesprek met de onafhankelijke experts, oud-minister van defensie De Ruiter en oud-chef defensie-staf Huyser, die de debriefing van de Dutchbat-militairen begeleid hebben.

Ook de buitenlandspecialist van D66, Hoekema, wil weten wat de rol van de VN is geweest. “Het gaat er met name om hoe het kan dat Dutchbat meende te kunnen rekenen op luchtsteun. En waarom die uiteindelijk niet of te laat is gekomen,” aldus Hoekema.

Het CDA blijft bij zijn wens een hoorzitting te houden waarin nader wordt gesproken met twee Nederlandse VN-officieren die belangrijke functies hebben bekleed in de VN-bevelslijn. Ook pleit het CDA voor het debriefen van militaire staven die bij de val van Srebrenica in Den Haag zaten. Deze hadden in de ogen van de CDA-fractie immers intensief contact met Dutchbat en Unprofor. Tenslotte hoopt het CDA nadere gesprekken te kunnen voeren met mensen van het Rode Kruis en Artsen zonder Grenzen.

GroenLinks vindt een hoorzitting noodzakelijk. Kamerlid Sipkes toonde zich vandaag “diep teleurgesteld” en “absoluut ontevreden” over het rapport. De hoofdvraag, namelijk of Dutchbat voldoende heeft gedaan om de bevolking van Srebrenica te beschermen, wordt volgens haar in het rapport ontweken. De conclusie dat Dutchbat geen nalatigheid valt te verwijten, is volgens GroenLinks slecht onderbouwd.

Wat militaire vakbonden betreft is met de verschijning van het rapport de kous af. De CNV-bond voor militairen is blij dat de naam van Dutchbat, dat door de VN met 'mission impossible' werd opgezadeld, “eindelijk gezuiverd is van alle blaam”. De grootste militairen-vakbond, de Vereniging Belangenbehartiging Militairen betreurt het dat de betrokken militairen niet vooraf op de hoogte zijn gesteld van de inhoud van het rapport. Dat had op een voorlichtingsdag vorige week moeten gebeuren. Volgens de Algemene Vereniging Nederlandse Militairen geeft het rapport aanleiding om de opleidingen van militairen te verbeteren.