SEM HARTZ 1912-1995; Koninklijk vakman

Hij leefde van de koningin. Simon (Sem) Lodewijk Hartz graveerde tientallen portretten van de drie koninginnen Wilhelmina, Juliana en Beatrix. Per postzegel gingen hun beeltenissen de wereld door. Sem Hartz is afgelopen woensdag overleden. Hij werd 83 jaar oud.

Hartz was een van de ontwerpers die de Nederlandse typografie in de eerste helft van deze eeuw internationaal beroemd maakten. Hij beschouwde het typografenvak als een ambacht. Hij ontwierp onder meer de lettertypes 'Emergo' en 'Juliana', waarvan de laatste werd uitverkoren voor gebruik in de Engelse Penguin-pockets.

Als general art director bij het bedrijf Joh. Enschedé en Zonen maakte Hartz honderden postzegels en bankbiljetten. Daarop beeldde hij niet alleen portretten van het Nederlandse koningshuis af, maar ook van prinsessen, vorsten en staatshoofden uit binnen- en buitenland. Van een foto wilde hij nooit werken. Je moet iemand in werkelijkheid zien en met hem kunnen praten, was Hartz' stellige overtuiging. President Soeharto van Indonesië zag het belang ervan in en poseerde wekenlang voor hem, maar Juliana zei: 'Kunt u niet een kinderzegel maken, dat is toch veel leuker dan als ik erop sta?' Hartz stak zijn portretten altijd zelf op ware grootte in schaal.

Behalve letters en postzegels maakte Hartz boekillustraties, gravures in hout en koper, en ex-librissen. Over letters zei hij eens: “Letters zijn als goede schoenen: als je ze merkt, is er iets mis.” Sem Hartz is vandaag begraven.