D66'ers opgelet: Hans praat eerder!

Wat is D66 zonder paradoxen? De schijnbare tegenstrijdigheid achtervolgt de partij al sinds de oprichting. Al was het maar omdat mede-oprichter Hans van Mierlo, nog steeds hèt gezicht van D66, er in grossiert. 'Papa dox' doopten ze hem toen hij vorig jaar als minister van buitenlandse zaken op reis was in Indonesië.

Tot een van die paradoxen behoort het streven van de partij naar een verandering van het kiesstelsel. Want al die mannetjesmakerij waartoe het huidige systeem leidt, ze vinden het maar niets bij D66. “Met hun stem op de man met het bekende gezicht bepalen ze (de kiezers) hoeveel mensen met minder bekende gezichten achter hem aan de blauwe zetels in de Tweede Kamer gaan innemen”, aldus het verkiezingsprogramma van de Democraten van vorig jaar.

Tegelijk is D66 de partij die het bij uitstek moet hebben van de uitstraling van de lijsttrekker. D66 is Van Mierlo. Zijn rentree als nummer één van de lijst in 1986 zorgde voor een nieuwe herrijzenis van de partij die kort daarvoor ten dode was opgeschreven. Het was zijn oppositie vóór een centrum-links beleid die de partij bij de laatste verkiezingen twaalf zetels winst bezorgde.

Van Mierlo, simpelweg 'Hans' voor de modale D66'er, is dan ook een instituut binnen de partij. En hoe vaak er ook gezegd wordt dat D66 meer in huis heeft, het is 'Hans' die de toon zet. Nog steeds is 'Hans' het telkens terugkerende hoogtepunt van het D66-congres. Pas als Hans praat stromen de wandelgangen van het congrescentrum leeg en is elke D66'er een en al oor voor de met mooie beeldspraak en paradoxen gelardeerde toespraak annex analyse van Hans.

Het is dan ook niet zo verwonderlijk dat de partij die er zo'n bezwaar tegen heeft dat kandidaten achter de brede rug van de lijsttrekker de Tweede Kaner binnenstromen op de voorpagina van het ledenblad Democraat een bijzondere mededeling heeft. “Congres op 24 en 25 november. Let op: Van Mierlo spreekt op de vrijdagavond.” D66, hoezo de partij Van Mierlo?