Simonis neemt herziene bijbelvertaling in ontvangst; Vertalers hebben vrouwonvriendelijk taalgebruik geweerd

UTRECHT, 28 OKT. Met een feestelijke bijeenkomst in de Utrechtse Janskerk heeft de rooms-katholieke kerk donderdag de presentatie gevierd van de herziene bijbelvertaling, de zogeheten Willibrordvertaling. Tijdens de plechtigheid nam aartsbisschop kardinaal A. Simonis het eerste exemplaar in ontvangst.

De herziening van de vertaling bestaat uit een beperkte revisering van het Oude Testament en een bijstelling van het Nieuwe Testament. De psalmenvertaling van Ida Gerhardt en Marie van der Zeyde uit 1972 is gesneuveld.

De meest opvallende wijziging is de schrijfwijze van de onuitsprekelijke Godsnaam die in plaats van met Jahwe nu met God of Heer wordt aangeduid. Ook hebben de vertalers getracht waar mogelijk vrouwonvriendelijk taalgebruik te vermijden. De vertaling laat Paulus zijn volgelingen niet langer alleen met 'broeders' aanspreken en heeft in sommige psalmen de zinsnede 'gezegend de man' vervangen door 'gezegend de mens'. Elk bijbelboek is voorzien van een nieuwe inleiding en uitgebreide aantekeningen.

Ook aan de 'soepele voorleesbaarheid' is veel aandacht besteed, zodat de vertaling vooral geschikt is voor liturgisch gebruik in de kerk. “De bijbel is allereerst een boodschap die effect wil sorteren dankzij zijn zeggingskracht en retorische opbouw. De teksten zijn er om te overtuigen”, aldus voorzitter H. van Munster van de Katholieke Bijbelstichting (KBS) die de vertaling heeft laten maken en de publikatie verzorgt.

De Willibrordvertaling kwam in 1975 voor het eerst in haar geheel uit. Deze vertaling verving de Petrus Canisiusvertaling die in 1939 werd voltooid. Aan deze Petrus Canisiusvertaling was veertig jaar gewerkt maar kort na publikatie kwam er al veel kritiek op. De vertaling is weinig gebruikt. Vanaf 1961 begon de in dat jaar opgerichte KBS met de publikatie van verschillende bijbelboeken.

KBS-directeur Th. Kersten gaf deze week hoog op van literaire kwaliteiten van de bijbel. “Een reeks met boeken van de meest uiteenlopende literaire vormen op het hoogste literaire niveau. Ga maar na, het verhaal van David is ook een prachtige roman. De Psalmen, dat is poëzie van het zuiverste water, en het Hooglied behoort tot de wereldtop van de liefdespoëzie. Genesis, het verhaal van de Schepping, is een origineel verhaal over onze oorsprong en de Apocalyps een verbijsterend boek over het einde der tijden.”

Kersten vindt het geen probleem dat de KBS in samenwerking met haar protestantse evenknie, het Nederlands Bijbelgenootschap, een nog nieuwere, oecumenische, bijbelvertaling op stapel heeft staan. Daarvan worden de eerste proeven niet voor 1998 verwacht.

De eerste oplage van 10.500 exemplaren van de Willibrordbijbel, die 1920 pagina's beslaat, is volgens de KBS al bijna uitverkocht. Aan het einde van dit jaar overweegt de KBS een tweede druk. De prijs bedraagt 95,25 gulden.