Knobel en Fiege vrij naar Homerus; Odysseus bezoekt feestartikelenwinkel

Voorstelling: Koning Odysseus door Teneeter, vanaf 8 jaar. Tekst naar Homerus: Imme Dros. Regie: Rinus Knobel en Andrea Fiege. Gezien: 13/10, Het Badhuis Nijmegen. Info: 024-3600588.

Zo langzamerhand moet Imme Dros De Odyssee van Homerus hexameter voor hexameter binnenstebuiten gekeerd hebben. Vier jaar geleden leverde ze een buitengewoon leesbare nieuwe vertaling, vorig jaar maakte ze met Odysseus, een man van verhalen een bewerking voor kinderen en nu speelt Teneeter de toneelversie daarvan onder de titel Koning Odysseus. Inmiddels is het oude epos behoorlijk ver van huis geraakt. De nieuwe vertaling trok door de actualisering en vindingrijkheid een onverwacht ruim publiek. In de daarop volgende bewerking speelt Dros ingenieuze spelletjes met het vertelperspectief. Door de ogen van steeds wisselende goden en stervelingen roept zij het beeld op van Odysseus, die voor de bewoners van I- thaka en vooral voor de zoon Telemachus alleen maar leeft in verhalen. Komisch is de eigentijdse benadering van het godenwereld. Pallas Athene verslaat haar bemoeienissen met Odysseus en Telemachus via een draadloze telefoonverbinding met de Olympus en de vergaderingen daarboven zijn voor de lezer te volgen dankzij de door Hermes opgestelde notulen, inclusief agenda en rondvraag. Mooi is het accent op de vader-zoonverhouding dat Dros aanbrengt.

In de voorstelling is daar weinig van terug te vinden. Onder het motto 'Alle mensen hebben Goden nodig, maar de Goden zouden zich dood vervelen zonder mensen' overheerst het jolige beeld van de bewoners van de Olympus. Uitgedost met de complete inventaris van de feestartikelenwinkel wordt er lustig op los geruzied. Aangekleed als brommerkoerier pendelt Hermes in een continue slow motionbeweging op en neer tussen hemel en aarde en Pallas Athene is in de weer met haar favoriete stervelingen als een soort ondeugende Cupido met nepborstjes. Deze opgewekte, revueachtige aanpak werkt ook nog buitengewoon komisch in de uitbeelding van de honderd vrijers: maffiose types met aangeplakte snorren, die een liedje en een dansje doen en zelfs het spannen van de boog nog als een cabaretnummer brengen. Het is duidelijk dat Frank Groothof, die al een jaar lang Monteverdi's Thuiskomst van Odysseus speelt, school maakt.

In de meer dramatische kanten van de geschiedenis - een vrouw mist haar man, een zoon mist zijn vader - staat de regie met lege handen. Alle figuren profileren zich per pruik. Snel van haardos wisselend aan diverse kaptafeltjes schieten de acteurs hun rollen in en uit. Alleen Odysseus, zijn vrouw en zoon moeten het met hun eigen haar stellen. Zonder de bescherming van de verkleedkist staan de acteurs ongeveer in hun hemd. Penelope wringt alleen maar handen, ook met haar stem en Telemachus loopt sullig rond, met af en toe iets dat op een gekwelde blik lijkt. Wanneer vader en zoon elkaar na twintig jaar eindelijk weerzien gebeurt er voornamelijk niets, terwijl we de prachtige kleine scène met de oude hond Argos ook al hebben moeten missen. Acteur Koos Elfering illustreert het schisma in de voorstelling binnen zestig seconden. Als Odysseus is hij bleekjes en ongeloofwaardig, een beetje zeurend over zijn lot, tot hij een wilde haardos opzet, zijn jasje achterstevoren draait en enorme handschoenen als zwemvliezen aan zijn voeten schuift. Daar raast Poseidon en de vonken spatten eraf. En zo hoort het: de Goden mogen dan het lot van de mensen bestieren, maar op het toneel zijn de acteurs de baas.

    • Bregje Boonstra