Vanessa Jane Phaff

Reuten galerie. Fokke Simonszstr. 49, Amsterdam. Do t/m za 14-18u. Zo 5 nov. 14-17u. T/m 18 nov. Prijzen: ƒ 300,- tot ƒ 900,-.

In haar eindexamenscriptie van dit jaar schrijft Vanesse Jane Phaff (1965) een voorkeur te hebben voor kunstwerken 'die er ondanks hun eventuele diepgang niet onnodig onbegrijpelijk uitzien'. Om die reden waardeert ze het werk van collega's als Pieter Holstein (met zijn stripachtige tekenstijl) en Diane Arbus. De zinsnede is ook van toepassing op Phaffs eigen werk op papier, waarmee zij dit jaar afstudeerde aan de Rotterdamse kunstacademie. Marie-Antoinette Reuten, die daar les geeft maar ook een galerie heeft in Amsterdam, exposeert Phaffs viltstifttekeningen en linoleumdrukken nu als eerste in de serie 'Jonge gasten' waarin academieverlaters aan bod komen. Stuk voor stuk zijn Phaffs zorgvuldig gecomponeerde werkjes helder van stijl, maar duister van inhoud. Veel van de surreële scènes die zij in harde contourlijnen tekent, spelen zich af in de anonieme, kil-betegelde ruimtes van zwembad en badkamer. Ruimtes waar we (bijna) naakt zijn, maar die ons geen geborgenheid bieden. Een kaal jongetje staat in het ondiepe zwembad, en laat zijn buiten proportioneel grote hand rusten op het nèt boven de waterspiegel uitstekende hoofd van een ander kind. Of duwt hij het juist onder water? Uit zijn onaangedane gezicht is dat niet op te maken. Het tableau roept herinneringen op aan de gruwel van de schoolzwemlessen, compleet met de penetrante chloorlucht van het sportfondsenbad. Andere viltstifttekeningen lijken op de voorgedrukte platen waarvan je de punten moet verbinden om het beeld zichtbaar te maken. Alleen liet Phaff een aantal van de denkbeeldige punten weg, waardoor er gaten in de contouren van de afgebeelde moeder en kind vallen. Daardoor vormen ze visueel eerder een geheel met het decoratieve behang waartegen ze zijn gezet, dan met elkaar. Het kwaadaardigst zijn de schematisch opgebouwde linoleumdrukken, bijvoorbeeld die van een meisje dat met een woedend vertrokken gezicht op een keukentafel zit. Een veel te grote damespump bungelend aan haar voet, terwijl ze in een agressief gebaar haar jurkje spreidt. Ze kan niet wàchten om groot te worden - en dan gaan er vreselijke dingen gebeuren. Phaff schetst een gruwelijke kinderwereld, die als moderne sprookjes ook de aandacht van volwassenen weten vast te houden.

    • Renée Steenbergen