Spreiding verkiezing van raden positief ontvangen

DEN HAAG, 27 OKT. Een meerderheid in de Tweede Kamer van PvdA, D66, CDA en GroenLinks staat welwillend tegenover het idee van staatssecretaris Kohnstamm (binnenlandse zaken) om de gemeenteraadsverkiezingen te spreiden. Wel moet Kohnstamm onderzoeken of eerst een experiment met de spreiding tot de mogelijkheden behoort.

Spreiding is volgens de bewindsman nodig om de gemeenteraadsverkiezingen niet te laten domineren door landelijke thema's. “Het is toch van de gekke”, zei Kohnstamm gisteren in de Kamer, “dat bij de gemeenteraadsverkiezingen van maart vorig jaar de tv een debat organiseert met alle landelijke lijsttrekkers. En dat die lijsttrekkers er nog op ingaan ook.”

De kleine christelijke fracties en de VVD zijn tegen het voorstel van Kohnstamm. Volgens Kamerlid Van den Berg (SGP) is een spreiding niet nodig. Hij vindt dat landelijke politici (“wijzelf dus”) zich terughoudender moeten opstellen.

VVD-woordvoerder Te Veldhuis vindt een dergelijke opstelling naïef. “Ik ken geen enkel land ter wereld waar landelijke politici niet bij lokale verkiezingen betrokken zijn.” Hij wees op lokale verkiezingen in Groot-Brittanië: “Daar stemt men niet tegen de regionale kandidaat, maar tegen Major.” VVD-leider Bolkestein gaf in februari nog te kennen veel voor spreiding van de gemeenteraadsverkiezingen te voelen. De VVD-fractie legde dat gisteren naast zich neer, bij monde van Te Veldhuis: “Wij vrezen een permanente verkiezingskoorts in alle media.”

Volgens staatssecretaris Kohnstamm is eerder het tegenovergestelde het geval. “De landelijke kopstukken en de media zullen op den duur genoeg krijgen van die gemeenteraadsverkiezingen.” Het opleggen van een spreekverbod voor nationale politici is wat Kohnstamm betreft niet aan de orde.

De spreiding die hem voor ogen staat is een beperkte. Elk jaar moeten in tien regio's raadsverkiezingen worden gehouden. Gemeenten kunnen kiezen uit de maanden maart, april en mei. “Het moet in het voorjaar”, zei Kohnstamm, “de opkomst is nu eenmaal afhankelijk van het weer.”

Een Grondwetswijziging is niet nodig om de spreiding in de Kieswet opgenomen te krijgen. De streefdatum van de staatssecretaris voor de nieuwe regeling is het voorjaar van 1998, als de periode van de huidige gemeenteraden erop zit.