Drugs-top: diner van de waarheid

PARIJS, 27 OKT. Zij zijn ongeveer even lang en zelfverzekerd, Kok en Chirac, en overigens betrekkelijk verschillend, behalve op één punt: dat zij liever zeggen waar het ongeveer op staat dan er diplomatiek omheen te draaien. Dat kwam goed uit. Zo kon de met enige zorg tegemoet geziene 'drugs-top' uitgroeien tot het diner van de waarheid.

En die waarheid op het gebied van drugs ligt genuanceerder dan een politicus voor binnenlands gebruik liefst voorwendt. Zo kon het gebeuren dat premier Kok en minister Van Mierlo met enig schaamrood moesten toegeven dat zij niet trots zijn op het Nederlandse wereldrecord xtc-produceren. En moest Chirac erkennen dat zijn zorg voor het inkooptoerisme naar de 'supermarché de la drogue' hem vooral zorgen baart omdat er in zijn land meer gemarginaliseerde jongeren zijn dan in Nederland.

Die achtergrond van zijn drugs- en Schengen-fanatisme, de kwetsbaarheid van immigranten-Frankrijk, is geen thema waar Chirac doorgaans hardop over uitwijdt. Ook niet als hij drie kwartier zijn burgers toespreekt om hen moed in te spreken, zoals gisteravond op de nationale tv-zender France 2. Dat was de reden waarom het werkdiner met de Nederlandse vrienden pas tegen half tien kon beginnen.

“Maar de vriendschappelijke verhoudingen met Wim Kok zijn zo dat hij dat geen probleem vond toen ik hem opbelde om te vragen of hij het erg vond dat het wat later werd”, aldus Chirac, die toch nog even de pers kwam inlichten hoewel de ministers van buitenlandse zaken daarvoor waren aangewezen. En Kok voelde zich ook vrij genoeg om in het Frans te zeggen: “Ja het is laat geworden, zeker voor ons. Maar u kent de Nederlanders, als het gratis is komen zij altijd.”

Het tekende de sfeer van directheid waarin Chirac en Kok met elkaar omgaan. Zonder te verhullen dat zij het op de essentie van het Nederlandse drugsbeleid (scheiding soft- en harddrugs) oneens waren en bleven, hadden zij elkaar toch gevonden op een gebrek aan poespas. Kok, die zich grondig had voorbereid op de uitwedstrijd, had na de Frans-Duitse top van eergisteren nog even met Kohl gebeld om de laatste impressies aangaande het verschijnsel Chirac te vernemen. Chirac wist het en maakte er een spottende toespeling op, waarin respect het won van lichte ergernis.

Hij had het wel geprobeerd. Nederland handelt in strijd met internationale verplichtingen. Ontkend door FC Den Haag. Jullie laten de boel lopen. Het interview van minister Sorgdrager is met geen woord genoemd. De Fransen komen regelmatig met nieuwe cijfers waaruit blijkt hoeveel drugs die zij onderscheppen uit Nederland afkomstig zijn. Rotterdam als draaipunt van Nederland Drugs Distributieland zou zo lek als een mandje zijn. Daarop was de reactie van Kok en van Mierlo laconiek: als jullie beter kunnen onderscheppen, laat maar zien, we leren graag. Maar gun ons het recht een politiek te voeren die onze bevolking procentueel minder verslaafden, minder drugsdoden en minder aidspatiënten bezorgt.

Het werkdiner vond plaats op het Elysée, waar meer en meer het bestuur van Frankrijk plaatsvindt. Het nieuwe realisme in de betrekkingen nam niet weg dat de gesprekstaal Frans was. Chirac heeft op CNN bewezen een innemend en helder soort Engels te spreken, maar, zoals een medewerker zegt: in Europa kan daar geen sprake van zijn. De Nederlandse gasten hebben zich daar bij aangepast en een gering taalnadeel geaccepteerd ter wille van een beter nabuurschap.

De al weken rondgeschoven trio-top Kok-Chirac-Kohl is gezien dit soort volwassen omgangsvormen geen onmogelijkheid meer, maar het gesprek van gisteren over drugs, justitie en politie was al weer een stap verder. Als we toch de mouwen opstropen, waarom de Belgen en de Luxemburgers er niet bijgehaald. De drugsroutes lopen door alle landen. Minister Van Mierlo en zijn collega Charette zetten zich aan de uitwerking, douaniers en ambtenaren van justitie en politie moeten gaan doen waar Schengen eigenlijk ook op mikte.

    • Marc Chavannes