Bolkestein hamert op belang van meer gemeenschapszin

ROTTERDAM, 27 OKT. Maatschappelijke organisaties als scholen, vakbonden en politieke partijen zijn door hun samenbindend vermogen “extreem belangrijk” voor de samenleving. Behalve ouders moeten ook leraren het nodige doen om kinderen normen bij te brengen, zoals respect voor elkaars bezit en de gelijkheid van man en vrouw.

Dat stelde VVD-leider Bolkestein gisteren tijdens een bijeenkomst in Rotterdam over het 'communitarisme', een uit Amerika overgewaaide politieke beweging die gemeenschapszin centraal stelt. Met het hameren op het belang van het 'maatschappelijke middenveld' neemt Bolkestein voor de tweede keer binnen korte tijd een klassiek thema van het CDA over. Eerder gebeurde dat met de gezinspolitiek. De christen-democraten beklemtonen van oudsher de samenbindende werking van maatschappelijke organisaties als scholen en vakbonden.

Op de bijeenkomst, georganiseerd door Ode, een blad voor politieke en maatschappelijke vernieuwing, gaf Bolkestein overigens ook een verschil aan tussen zijn opvattingen en die van het CDA. “Het CDA vindt dat het middenveld publieke functies moet hebben. Wij vinden dat dat alleen kan als er sprake is van deugdelijke democratische controle op deze organisaties”, aldus de politiek leider van de VVD. Ook wees hij op de repressieve kanten van gemeenschapsvorming waardoor soms sektevorming dreigt. “Wij benadrukken de vrijheid van exit en entry van het individu”, aldus Bolkestein.

Volgens de fractieleider van de VVD in de Tweede Kamer kunnen ook bedrijven een rol spelen bij het versterken van gemeenschapszin door burgerinitiatieven in hun omgeving financieel of anderszins te ondersteunen. Daarin verschilde de VVD-leider enigszins van mening met de Berlijnse socioloog en 'communitarist' H. Joas. Deze wees er gistermiddag op dat de aard en doelstelling van een commerciële onderneming zich niet altijd verdragen met de ondersteuning van gemeenschaps-initiatieven.

Op de bijeenkomst in Rotterdam, waar ongeveer tweehonderd mensen aanwezig waren, werd een vijftal 'burgerinitiatieven' beoordeeld. De deelnemers keken naar projecten als vrijwilligershulp aan ouderen in Den Bosch, een wijktuin in Haarlem, een Nederlandse taalproject in de Amsterdamse Bijlmer en een basketball-project in Delfshaven. De Rotterdamse boksschool van 'Ome' Jan Schildkamp die zich richt op de opvang van onder anderen Antilliaanse jongeren, kreeg een prijs.