Sweeney moet bij AFL-CIO wonden helen

NEW YORK, 26 OKT. Na een bittere tweestrijd in de afgelopen drie dagen is gisteren John Sweeney gekozen als nieuwe president van de Amerikaanse vakbondsorganisatie AFL-CIO. Zijn eerste taak zal bestaan uit het helen van de wonden die de verkiezingsconventie hebben geslagen.

Sweeney (61) staat al vijftien jaar aan het hoofd van de Service Employees International Union (SEIU) en de uitdager, Thomas Donahue (67), de verliezende kandidaat, was interim-directeur en tweede man onder de laatste president Lane Kirkland. Sweeney en Donahue waren ooit vrienden maar hun onderlinge woordenwisselingen van de laatste dagen werden steeds sarcastischer. Door die polarisatie waren er gisteravond na het tellen van de stemmen meer dan vijf miljoen verliezers.

Sweeney noemt zich 'een nieuwe stem' binnen de AFL-CIO en heeft beloofd de vakbeweging nieuw leven in te blazen. Het dalende ledenaantal in de afgelopen decennia heeft het percentage georganiseerde werknemers van de beroepsbevolking teruggebracht van 30 in 1975 tot 15 procent nu.

Sweeney denkt dat hij meer jongeren en leden van minderheidsgroepen kan bereiken. Hij verwijt Donahue, die tweede man was onder Kirkland, dat hij de organisatie in de steek heeft gelaten. Als een van de eerste besluiten zal hij de leidinggevende raad van toezicht van de AFL-CIO uitbreiden van 33 naar 51 zetels en op de nieuwe plaatsen vrouwen en minderheden benoemen. Hoewel hun aandeel in de vakbeweging is gegroeid is dit nooit tot uiting gekomen in de top van het overkoepelende lichaam.

De AFL-CIO heeft 78 bonden met 13 miljoen leden onder zich. Voor het eerst in deze eeuw hebben de verkiezingen echter strijd tussen twee kandidaten opgeleverd. Dat alleen al heeft leden zich ervan bewust gemaakt dat de vakbond nu op een punt is aangeland waar een keuze voor een opleving van de vakbeweging moet worden gemaakt. De hoop is dat de ledenaantallen inderdaad weer kunnen groeien. “Ik denk dat de bonden weer zullen groeien want tijdens bezoeken in het land heb ik gemerkt dat veel werknemers zich zeer slecht behandeld voelen”, aldus minister van arbeid, Robert Reich gisteren.

Sweeney groeide op in de New-Yorske wijk de Bronx, als zoon van Ierse immigranten. Zijn vader was buschauffeur en overtuigd vakbondslid. De jonge Sweeny moest als oudste van vier kinderen altijd meehelpen in het onderhoud. Hij had baantjes als onder meer kruideniersjongen en voorzag tijdens zijn studie in zijn onderhoud als doodgraver.

Sweeney is niet onomstreden in vakbondskringen. Hij verdiende vorig jaar meer dan een ton en daar zijn vraagtekens bij gezet. Een deel van zijn salaris komt uit zijn adviseurschap voor een lokale SEIU-afdeling in New York, dezelfde waar Sweeney zijn nationale loopbaan begon. De lokale afdeling heeft, mede geadviseerd door Sweeney, detectives achter een lid aan gestuurd, dat naderhand voor het gerecht 100.000 dollar schadevergoeding heeft gekregen.

De SEIU heeft ook een democratisch opgezette hervorming van een lokale afdeling in Los Angeles de kop ingedrukt en de leiding van de afdeling laten overnemen. “Wat hij in feite deed was een door werknemers opgezette actie de kop indrukken”, zegt een betrokkene. Sweeney staat echter ook bekend als iemand die niet aarzelt om zijn eigen organisatie tegen het licht te houden en bereid is tot veranderingen.

Hij schrikt ook niet terug voor ingrijpende acties, zoals de blokkade van balangrijke verkeersbruggen in de hoofdstad Washington voor betere arbeidsvoorwaarden van concierges. Wat dat betreft staat Sweeney met evenveel flair op het spreekgestoelte in een zaal vol zakenmensen als op de barricade met actievoerders.

    • Lucas Ligtenberg