Premier Italië doet voorstel snel af te treden

ROME, 26 OKT. In een laatste poging zijn zakenkabinet te redden van een motie van wantrouwen, heeft de Italiaanse premier Lamberto Dini voorgesteld dat hij zal aftreden zodra de begroting die hij heeft ingediend is goedgekeurd. Zijn tegenstanders, onder leiding van oud-premier Berlusconi, willen zijn kabinet echter niet langer gedogen.

In een toespraak aan het einde van het kamerdebat over de motie legde Dini vanmiddag de nadruk op de financiële consequenties van een politieke crisis. Hij verwachtte dat op de financiële markten de angst groeien dat de begroting met haar bezuinigingsmaatregelen in gevaar komt, met desastreuze gevolgen voor de koers van de lire.

De Democratische Partij van Links, de belangrijkste pilaar onder het kabinet van Dini, had vanmorgen voorgesteld de stemming over de motie uit te stellen tot de begroting is goedgekeurd. Oud-premier Berlusconi, leider van het rechtse blok, heeft dat afgewezen. Hij heeft de motie ingediend omdat het kabinet in zijn ogen geen politiek-neutraal zakenkabinet meer is, maar een kabinet dat voornamelijk steunt op links. Dini ontkende dat in zijn toespraak.

Aan het eind van de ochtend zei de kleine communistische partij, die had aangekondigd met het rechtse blok mee te stemmen, dat zij haar standpunt zou kunnen herzien als Dini in zijn toespraak een duidelijke datum zou noemen waarop hij zou aftreden.

In het debat hebben kamerleden van centrum-rechts gezegd dat de begroting ook kan worden goedgekeurd als het kabinet demissionair zou zijn of als er een tweede zakenkabinet komt dat minder dan het huidige gebonden is aan de linkse partijen.

Dini's aanbod om af te treden na goedkeuring van de begroting komt niet als een verrassing. Bij zijn aantreden in januari had hij vier doelen gesteld voor zijn kabinet. Hij zou aftreden als die waren bereikt. Later is daar de begroting voor 1996 als vijfde doelstelling bijgekomen. Van zijn oorspronkelijke vier doelen is er één nog niet bereikt: regels om politieke partijen gelijke toegang tot de media te garanderen in een verkiezingscampagne. Het kabinet-Dini heeft hiervoor een decreet ingediend dat tijdelijk van kracht is. Dini streeft naar een wet hierover.

Toen Dini om vijf over half één vanmiddag aan zijn rede begon, was zijn lot nog uiterst onzeker. Een handvol stemmen zal de doorslag geven. Dini wordt gesteund door de Democratische Partij van Links, de federalistische Lega Nord en een aantal kleinere centrum- en linkse partijen. Tegen hem zijn Forza Italia - de partij van mediamagnaat Berlusconi -, de Nationale Alliantie (erfgenaam van de neofascisten), wat kleine centrum-rechtse partijen en de kleine communistische partij.

De politieke partijen verschillen van mening over de vraag of er meteen nieuwe verkiezingen moeten komen als Dini zou vallen. De linkse leider Massimo D'Alema zei dat dan in december moet worden gestemd, met 17 december als meest waarschijnlijk datum. Berlusconi heeft minder haast. In januari moet hij terecht staan op verdenking van corruptie.

Dini had tijdens het debat, dat dinsdagavond is begonnen, maar één keer eerder het woord genomen. Gisteren bestreed hij suggesties dat president Oscar Luigi Scalfaro druk uitoefende op kamerleden om tegen de motie van wantrouwen te stemmen. “Ik daag iedereen uit om de namen te noemen en de omstandigheden aan te geven,” zei Dini.

    • Marc Leijendekker