Kamer steunt voorstel kabinet: Exploitant GSM moet aftapbaar maken betalen

DEN HAAG, 26 OKT. Een meerderheid van de Tweede Kamer steunt het voorstel van het kabinet om de exploitanten van zogeheten GSM-netten (voor digitale mobiele telefoons) te laten opdraaien voor de kosten van het afluisterbaar maken van die telefoons. Dit bleek gistermiddag tijdens een debat over deze kwestie.

GSM is een Europese standaard voor digitale telefonie die inmiddels in meer dan vijftig landen, ook buiten Europa, wordt gebruikt. Met hetzelfde GSM-toestel kan men dan ook net zo gemakkelijk uit Portugal bellen als uit Finland. Met een analoge mobiele telefoon kan dat niet: daarvoor bestaan een hele serie standaards, die elk slechts in enkele landen worden gebruikt. Een tweede belangrijke voordeel van GSM voor de gebruiker is dat de communicatie door de ether digitaal is en gecodeerd. Dit maakt het vooralsnog vrijwel onmogelijk om gesprekken met een scanner af te luisteren, iets wat met een analoge autotelefoon geen enkel probleem is.

De aard van de communicatie tussen het toestel en de speciale GSM-centrales zorgen ervoor dat ook in die centrale gesprekken niet zonder meer zijn af te luisteren. Dat vergt enige technische ingrepen, waarvan de kosten nogal kunnen oplopen. Exploitanten van GSM-netten - in Nederland PTT Telecom en Libertel - zijn verplicht faciliteiten te scheppen om het voor politie en inlichtingendiensten mogelijk te maken GSM-verkeer af te tappen. Nergens is echter expliciet geregeld wie die faciliteiten moet betalen. Daarvoor moet het gisteren in de Tweede Kamer behandelde voorstel tot wijziging van de Wet op de telecommunicatievoorzieningen een oplossing bieden.

De coalitiefracties steunden alle drie het kabinetsvoorstel om die kosten bij de exploitanten neer te leggen. Zij zullen die uiteraard verhalen op de gebruikers. In totaal gaat het volgens een schatting van TNO de komende jaren om een investering van 34 miljoen gulden en jaarlijkse onderhoudskosten oplopend tot drie à vier miljoen gulden. Volgens minister Jorritsma (verkeer en waterstaat) zou inmiddels zijn gebleken dat die kosten ongeveer de helft lager liggen. Ze gaf daarvoor echter geen bronvermelding.

Het CDA en het GPV verzetten zich tegen de betalingsverplichting van de exploitanten. Hun argument is dat het afluisteren van telefoons bij uitstek een opsporingstaak is, en dat de opsporing van criminaliteit een kerntaak is van de overheid. Zij vinden dan ook dat de overheid deze voorzieningen dient te betalen. De minister stelt, gesteund door een Kamermeerderheid, dat het aftapbaar zijn van het net een voorwaarde is voor het verlenen van een concessie een GSM-net te exploiteren. De kosten om aan alle concessievoorwaarden te voldoen komen dus voor rekening van de exploitant. Alleen de kosten van het aftappen zelf zijn voor de overheid, aldus de minister.

Dinsdag 31 oktober vindt de stemming plaats.