Gelijke verdeling onbetaald werk mogelijk in jaar 2010

DEN HAAG, 26 OKT. In het jaar 2010 kan de onbetaalde arbeid gelijk over mannen en vrouwen zijn verdeeld. Maar naast een recht op meer betaald verlof voor werknemers en recht op kinderopvang is ook een “fundamentele wijziging” van het fiscaal en sociale zekerheidssysteem noodzakelijk.

Dat staat in het rapport van de commissie toekomstscenario's herverdeling onbetaalde arbeid dat gisteren is aangeboden aan minister Melkert (sociale zaken en werkgelegenheid). De commissie kiest voor een scenario waarin mannen en vrouwen evenveel onbetaalde zorgtaken verrichten. Nu komt de zorg voor huishouden, kinderen of zieke familieleden nog veelal op vrouwen neer.

Volgens de commissie is een betere verdeling alleen mogelijk als het werken in deeltijd aantrekkelijker wordt gemaakt. Daartoe zijn wijzigingen in het belastingstelsel en de sociale zekerheid nodig. Zo moeten de fiscale voordelen voor kostwinners verdwijnen, evenals de kostwinnerstoeslagen in de sociale zekerheid. Daarvoor in de plaats moeten samenwonenden een zelfstandig recht op bijstand krijgen.

De commissie bepleit verder een wettelijk recht op deeltijdarbeid. Werknemers die in deeltijd gaan werken zouden een jaar lang hun sociale zekerheidsrechten moeten behouden. Werkgevers zouden fiscale voordelen moeten krijgen bij het scheppen van deeltijdbanen. Ook dient er een wettelijk recht op bestaand zorgverlof te komen.

Daarnaast moet onbetaald werk worden omgezet in betaalde arbeid door allerlei voorzieningen uit te breiden. Recht op kinderopvang moet wettelijk geregeld worden en de opvangmogelijkheden voor kinderen tot vier jaar moeten worden vergroot. Het uitbesteden van zorgtaken moet financieel aantrekkelijker worden gemaakt, bijvoorbeeld door een verlaging van het BTW-tarief. Alleenstaande ouders zouden een belastingvoordeel moeten krijgen, zodat ze zorgtaken makkelijker kunnen uitbesteden. Volgens de commissie is het niet zeker dat al deze maatregelen daadwerkelijk leiden tot een betere verdeling van zorgtaken. Dat is afhankelijk van de vraag of mannen en vrouwen zich ook gaan gedragen volgens het door haar geschetste scenario.

“Op dit moment zitten we in een overgangsfase van het kostwinnersmiddel”, constateerde Melkert. Hij noemt het tempo van verandering “traag”. In de nota 'Om de kwaliteit arbeid en zorg, investeren in verlof' heeft Melkert zelf al een aantal voorstellen die tegemoet komen aan de wensen van de commissie. Verder signaleert Melkert dat de arbeidsparticipatie van vrouwen de afgelopen jaren sterk is toegenomen, maar hun economische zelfstandigheid is nog gering. “Dat is sociaal ongewenst en economisch kortzichtig”, aldus Melkert.