Samenwerking Endemol-HMG onder de loep

ROTTERDAM, 25 OKT. De Europese Commissie zal mogelijk een nieuw onderzoek instellen naar de samenwerking tussen Endemol en de Holland Media Groep (HMG). Dat schrijft minister Wijers (economische zaken) in een brief aan de Tweede Kamer.

Uit het onderzoek moet blijken of het toelaatbaar is dat Endemol een vast percentage van alle programma's van de HMG-zenders mag produceren. HMG is eigenaar van de zenders RTL4, RTL5 en Veronica. De overeenkomst tussen Endemol en HMG kan in strijd zijn met het Europese mededingingsrecht, omdat hiermee andere tv-producenten deels buitengesloten worden.

Produktiebedrijf Endemol heeft een geschat marktaandeel van vijftig procent. “Naast Endemol is deze markt volgens de Commissie uitermate versnipperd, met slechts enkele producenten van enige omvang, die niettemin in vergelijking met Endemol zeer klein zijn”, schrijft Wijers aan de Kamer.

De Commissie en HMG hebben eerder overleg gevoerd over een beschikking van Europees Commissaris Van Miert om RTL5 te verkopen en het belang van Endemol in HMG te verminderen. Het produktiekartel maakte geen deel uit van dit overleg. Volgens Wijers zullen de partijen nu onderzoeken of de produktieovereenkomst bij de Commissie moet worden aangemeld. Een woordvoerder van Endemol heeft dit bevestigd.

In zijn brief aan de Kamer schetst Wijers de stand van zaken in het overleg tussen HMG en de Europese Commissie. Uit het onderzoek van de Commissie blijkt volgens Wijers, dat “de regering niet ten onrechte bezorgd was over de gevolgen van de totstandkoming van de HMG voor de mededinging”.

In mei verzocht Nederland de Eurocommissaris naar de HMG-constructie te kijken op basis van de zogeheten Dutch clause. In dit speciale amendement op de Europese concentratieverordening is opgenomen dat de Commissie niet alleen naar de Europese markt kijkt, maar ook mag oordelen over machtsconcentraties op de Nederlandse deelmarkt.

Van Miert heeft een extern bureau laten uitzoeken hoe groot de feitelijke machtsconcentratie van HMG en Endemol is. Uit het onderzoek blijkt dat de drie HMG-zenders een publieksaandeel hebben van veertig procent, waarmee HMG het grootste Nederlandse televisiebedrijf is. Het aandeel op de markt voor televisiereclame bedraagt zestig procent. De reclameregels voor commerciële omroepen zijn soepeler dan die voor de publieke zenders. Het reclameaandeel van Nederland 1, 2 en 3 kan dalen tot dertig à vijfendertig procent.

Op zijn vroegst eind december komt Van Miert met een tweede beschikking, waarin de “daadwerkelijke materiële gevolgen” van zijn beschikking van september zijn opgenomen. Hierin stelde de commissaris dat Endemol zijn (indirecte) belang in de Holland Media Groep moet terugbrengen van 23 naar 7,5 procent. Tevens moet HMG de zender RTL5 verkopen.