Nederlandse primeur met elektronisch geld op Internet

AMSTERDAM, 25 OKT. Het Amsterdamse technologiebedrijf DigiCash kan een primeur bijschrijven in de annalen. De onderneming heeft als eerste in de wereld elektronisch geld voor het mondiale computernetwerk Internet ontwikkeld. Met behulp van deze software opent de Amerikaanse Mark Twain Bank deze week de eerste bankrekeningen op Internet. Ook de Zweedse Postbank heeft een licentie gekocht van DigiCash.

DigiCash, vijf jaar geleden opgericht voor de ontwikkeling van een systeem voor elektronische tolheffing waarbij de privacy van de weggebruiker gewaarborgd zou blijven, heeft het betalingssysteem inmiddels uitvoerig getest. Vorig jaar begon het bedrijf een experiment waaraan zo'n 25.000 Internet-gebruikers en ruim honderd winkels en bedrijven over de hele wereld deelnamen. Iedere deelnemer kreeg bij het experiment 100 cyberbucks (elektronisch 'monopoliegeld') waarmee hij of zij op het net kon shoppen. Zo kon de consument tegen betaling onder meer naar het casino, encyclopedieën raadplegen, artikelen opvragen en een Zuidafrikaanse krant lezen. Was de klant geïnteresseerd in een artikel, dan kon hij via het scherm informeren naar de prijs en het aantal cyberbucks elektronisch overmaken. Op het scherm verscheen vervolgens een overzicht hoeveel cyberbucks de gebruiker nog over had.

De Mark Twain Bank, een kleine bank met een balanstotaal van 4,3 miljard gulden, die opereert in de staten Kansas, Illinois en Missouri, is de eerste bank ter wereld die een licentie van DigiCash kocht om Ecash (electronic cash) in praktijk te mogen brengen. Paul Dinnissen van DigiCash verwacht dat voor het einde van het jaar met nog meer banken contracten worden afgesloten. Of ook Nederlandse banken belangstelling hebben, wil hij niet zeggen.

De 'echte' Internet-rekeningen zullen niet veel verschillen van het cyberbucks-systeem dat DigiCash testte. Ecash is te vergelijken met een pinautomaat. In plaats van bankbiljetten uit de 'muur' te halen, wordt het digitale geld bijgeschreven op de harde schijf. Om te voorkomen dat de gebruiker zijn geld kwijt is als zijn harde schijf onverhoopt 'crasht', moet hij een 'back up' van de schijf maken. De bank kan dan nagaan welk deel van het opgenomen geld de gebruiker reeds heeft uitgegeven. Het restant wordt dan uitgekeerd.

Geïnteresseerden kunnen op de world wide web-pagina's informatie vinden over spaarrekeningen, een formulier invullen en naar de Mark Twain Bank sturen. In eerste instantie zal de bank alleen dollar-rekeningen openen, maar vice-president Frank O. Trotter wil binnen een jaar ook rekeningen in andere valuta aanbieden, onder meer in guldens. “Wij zijn een van de weinige banken in de Verenigde Staten waar klanten spaarrekeningen in verschillende valuta kunnen openen. Daarom sluit contant-geldverkeer op Internet goed aan op onze bedrijfsfilosofie.” Voor de doorsnee spaarder is de Internet-rekening overigens weinig lucratief: pas vanaf een deposito van 2500 dollar wordt rente uitgekeerd.

Pagina 21: 'Het is zeker geen speeltje meer'

De Mark Twain Bank wil in anderhalf jaar bekijken of er voldoende belangstelling is voor Internet-rekeningen. In die periode worden niet meer dan 10.000 rekeningen geopend, aldus Trotter. “Die proefperiode willen we onder meer gebruiken om zoveel mogelijk winkels en bedrijven te interesseren voor deelname aan ons contant-geldcircuit.” Hij denkt daarbij onder meer aan softwarebedrijven, loterijen, uitgevers en postorderbedrijven.

Trotter erkent dat het Internet-project vooral bedoeld is als 'marketing-tool'. “We hopen ons klantenbestand met 5 à 10 procent uit te breiden.” Dat grote namen in de bankwereld tot nu toe geen belangstelling hebben getoond voor introductie van een contant-geldcircuit op Internet, verbaast Trotter niet. “Zij schrikken terug voor zo'n experiment. Bovendien zijn 10.000 nieuwe klanten niet interessant genoeg voor hen.”

Ecash, zoals de officiële benaming van het Internet-cashverkeer zal luiden, is niet het eerste betalingssysteem op Internet, wel het eerste in contant geld. Tot nu toe konden gebruikers betalingen, bijvoorbeeld voor toegang tot de Brittannica-encyclopedie, 'buitenom' regelen, bijvoorbeeld via het gangbare bankverkeer of door hun creditcard-gegevens telefonisch of per fax door te geven aan het betreffende bedrijf. Ook kunnen gebruikers hun creditcardgegevens via Internet zelf doorgeven.

Nadeel hiervan, volgens Paul Dinnissen, Ecash-coördinator van DigiCash, is dat de gegevens kunnen worden onderschept. De creditcard-maatschappijen zijn inmiddels bezig met de ontwikkeling van gecodeerde gegevens om dat probleem te verhelpen. Dinnissen: “Blijft het probleem dat betaling per creditcard geld kost. Betaling met Ecash is, net als betaling met niet-elektronisch contant geld, gratis.” Wel moet een entrance fee worden betaald bij opening van een Internet-rekening, evenals een maandelijks bedrag.

DigiCash heeft ook een oplossing gevonden voor het privacy-probleem dat kleeft aan betaling via het net. Dinnissen: “Creditcard-maatschappijen kunnen via Internet precies bijhouden wie welke transactie sluit met wie. Voor Ecash hebben wij technologie ontwikkeld waarbij geen centrale partij nodig is die kan bijhouden wie welke vlucht boekt of welk artikel raadpleegt”, legt Dinnissen uit. “Alleen de bank weet hoeveel geld je opneemt van je Internet-rekening.” Door gebruik te maken van codes, elektronische handtekeningen en wiskundige trucs waarbij serienummers van het elektronische muntgeld automatisch worden gewijzigd wanneer het geld de bank verlaat, blijft de anonimiteit van het geld (en dus van de eigenaar) gewaarborgd.

Voor banken heeft elektronisch geld veel voordelen, aldus Dinnissen. Omdat er geen fysiek geld in het spel is, hoeft er niet geteld, getransporteerd en vervangen te worden. Nu hangt maar liefst 40 procent van alle kosten die een bank maakt samen met contant geld. Bovendien heeft de bank rente-voordeel: de klant kan virtueel geld opnemen van zijn Internet-rekening en zolang het geld op Internet blijft, houdt de bank de tegenwaarde het geld in de kluis en vangt dus rente. Dit in tegenstelling tot 'echt' contant geld, waar de bank het geld kwijt is zodra de klant geld van zijn rekening opneemt. De investeringskosten voor zowel klant als bank zijn laag: de klant heeft genoeg aan een pc en een modem, de bank moet enkele miljoenen investeren om Internetrekeningen te kunnen openen.

DigiCash verwacht veel van het elektronische geld. “Uit onderzoek van het Amerikaanse ministerie van handel blijkt dat in het jaar 2005 bijna 10 procent van alle transacties, ofwel 1250 miljard dollar, te maken heeft met Internet”, aldus Dinnissen.

Het afgelopen jaar was dat niet meer dan 200 miljoen dollar. “Het zal nog even duren voordat Internet ook economisch van belang wordt, maar het is zeker geen speeltje meer.”

    • Friederike de Raat