Met nieuw kiesstelsel verliezen de kleine partijen en winnen de grote

DEN HAAG, 25 OKT. Als de laatste Tweede-Kamerverkiezingen waren gehouden volgens het nu door het kabinet voorgestelde nieuwe kiesstelsel, zouden de kleine partijen SGP, GPV en SP zijn gehalveerd, van twee zetels naar een. Ook de RPF, nu drie zetels, zou een zetel verliezen. Het AOV (nu zes) zou op vier zetels uitkomen. De grote partijen zouden daarentegen extra zetels hebben gekregen. Ook de Centrumdemocraten (nu drie zetels) en GroenLinks (nu vijf) zouden een zetel winnen.

Dit blijkt uit een berekening van het ministerie van binnenlandse zaken. Volgens staatssecretaris Kohnstamm (D66) van binnenlandse zaken gaat het om een puur fictieve berekening. Het kiesstelsel dat het kabinet voor ogen staat, gaat uit van een systeem waarbij de kiezer twee stemmen uitbrengt. Eén op landelijke lijst en één op een regionale lijst. Bij de simulatie van het ministerie van binnenlandse zaken is ervan uitgegaan dat de kiezer zowel op de landelijke als de regionale lijst op dezelfde partij stemt. De gedachte achter het voorstel is echter dat de kiezer dankzij de regionale lijsten meer op personen stemt en minder op partijen.

Het kabinet heeft gekozen voor een beperkt aantal districten om de negatieve gevolgen voor de kleine partijen zo gering mogelijk te laten zijn. Minister-president Kok legde hier afgelopen vrijdag tijdens zijn wekelijkse persconferentie ook de nadruk op. Toch blijkt nu uit de berekening van binnenlandse dat het beperkte districtenstelsel toch al tot een drempel leidt.

Om de verkiezingen voor de Tweede Kamer te regionaliseren wil het kabinet het land opdelen in vijf districten, die dus samen goed zijn voor 75 van de 150 Kamerzetels. Het kabinet wil de vijf districten baseren op provinciegrenzen. “Dit heeft het voordeel dat het om electorale redenen herindelen van districten zich niet gauw zal voordoen”, aldus Kohnstamm in een brief aan de Tweede Kamer waarin het voorstel wordt toegelicht. Het district Groningen, Friesland, Drenthe en Overijssel is goed voor 13 zetels in de Tweede Kamer; Gelderland, Flevoland en Utrecht voor 16 zetels, Noord-Holland voor 12 zetels, Zuid-Holland voor 16 zetels, terwijl het district Zeeland, Noord-Brabant en Limburg 18 Kamerleden zou kunnen afvaardigen.