Gezwalk met Zestienhoven wekt ergernis

ROTTERDAM, 25 OKT. Een “inferieure oplossing”. Zo noemt J. Linthorst, oud-wethouder van Rotterdam, de poging van zijn partijgenoot H. Kombrink (PvdA) om een einde te maken aan de impasse rond Rotterdam Airport, het vroegere Rotterdamse vliegveld Zestienhoven. Kombrink, wethouder ruimtelijke ordening en grondzaken in Rotterdam, zou voorlopig willen afzien van een nieuwe luchthaven aan de Noordrand van de stad om het huidige Rotterdam Airport te handhaven.

Het Rotterdams Dagblad meldde onlangs dat Kombrink onder voorwaarden de luchthaven Zestienhoven wil laten voortbestaan. Er moet een einde komen aan de nachtvluchten. En sport-, les- en grote vrachtvliegtuigen moeten van het vliegveld worden verbannen. Ook wil de Rotterdamse wethouder met exploitant nv Luchthaven Schiphol onderhandelen over een nieuw contract voor Zestienhoven, het oude loopt in februari 1996 af.

Linthorst, Kombrinks voorganger en thans adviseur over de uitbreiding van Schiphol, is een warm pleitbezorger van een nieuwe Rotterdamse luchthaven in de Noordrand. Hij noemt het nieuwe plan “onbegrijpelijk”. “Kombrink kiest voor een suboptimale oplossing, terwijl het Integraal Plan Noordrand Rotterdam (IPNR) voor alles een oplossing bood. Dit betekent een gigantische stap terug. Letterlijk 25 jaar praten over luchthavens in Rotterdam wordt hiermee van tafel geveegd.”

Volgens Linthorst had Kombrink moeten vasthouden aan het IPNR. Dat plan behelst onder meer de verplaatsing en uitbreiding van Zestienhoven naar de noordelijker gelegen polder Schieveen en de bouw van circa 10.000 woningen rond de 'oude' startbaan. Verder voorziet het IPNR in de aanleg van bedrijfsterreinen, een nieuwe rijksweg tussen de A16 en A13 die de Rotterdamse ring moet ontlasten en een knooppunt van metro- en treinlijnen rond de nieuwe luchthaven.

De nu door Kombrink ingeslagen koers, waarbij vastgehouden wordt aan het oude vliegveld, betekent volgens Linthorst een trendbreuk met het integrale plan. Linthorst: “Het is nu weer ieder voor zich. Rijkswaterstaat kan een rijksweg aanleggen. Kombrink kan beginnen met woningbouw en met een paar nieuwe huisjes zijn eer redden. Ieder realiseert nu op zijn eigen vierkante millimeter een quasi-optimale oplossing. Het betekent wel dat de huidige luchthaven tot in lengte van dagen op deze plek blijft liggen. Wanneer de rijksweg wordt doorgetrokken, is de verschuivingsoptie naar Schieveen voor de toekomst onmogelijk.”

Linthorst somt moeiteloos op welke nadelen het plan-Kombrink volgens hem heeft: de geluidsoverlast blijft voor inwoners van onder meer de deelgemeenten Schiebroek-Hillegersberg en Overschie; er kunnen circa 7.000 woningen minder worden gebouwd dan was gepland en het is twijfelachtig of de forse impuls voor de werkgelegenheid die het IPNR voorspelt, nu zal worden gehaald.

In zijn kritiek staat Linthorst niet alleen. Hij heeft steun van een van de grote banken die veel ziet in het nieuwe Rotterdam Airport in de Noordrand. En van een deel van het bedrijfsleven dat direct belang heeft bij een grotere luchthaven, zoals Shell, Köpcke Group of Companies en Unilever. En er is steun van de Kamer van Koophandel, die de economische monocultuur van de Rijnmond wil verbreden. Naast havenactiviteiten, meer dienstverlening, luidt het devies van de Kamer van Koophandel.

“Dit is het zoveelste bedenksel dat uit de lucht komt vallen”, oordeelt voorzitter R.P.M. de Bok van de Kamer van Koophandel (KvK) over het plan-Kombrink. “Het tekent het zwalkend beleid van de Rotterdamse politici op dit moment. En het schaadt het imago van de stad. Ook internationaal, want daar lezen ze dit ook in een klein krantebericht.”

Wil Rotterdam internationaal meetellen, dan kan de regio volgens De Bok niet om een eigen, grote luchthaven heen. Die luchthaven moet dan wel in de polder Schieveen liggen. Niet alleen om de geluidhinder te beperken. Maar ook om te kunnen aansluiten bij de groei in het internationale vliegverkeer.

Regionale luchthavens spelen in toenemende mate een rol in het vracht- en personenvervoer op kortere afstanden, weet De Bok. “In Europa ontstaat in snel tempo een netwerk van regionale luchthavens. Het kan niet zo zijn dat Rotterdam met zijn haven niet op dat netwerk is aangesloten.”

Helderheid verwacht De Bok van het college van B en W over de toekomst van de Rotterdamse luchthaven. “Maak nou eens duidelijk of je echt een vliegveld wil of niet. Verschuil je niet achter Den Haag. Kombrink erkent met dit plan niet dat wij hier in Rotterdam permanent een luchthaven moeten hebben. Hij pleit voor een luchthaven die misschien over twaalf jaar weer dicht is. Dat is te kort. Pak het IPNR-dossier in de hand en ga ermee aan de slag.”

Een woordvoerder van de Luchthaven Schiphol, exploitant van Rotterdam Airport, zegt nog niet op de hoogte te zijn van het plan van Kombrink. “Maar Schiphol vindt het belangrijk dat Rotterdam Airport openblijft, tot er duidelijkheid is over een vervangende lokatie”, aldus de woordvoerder. Minister Jorritsma (verkeer en waterstaat) neemt daarover in 1997 een besluit met een nieuw structuurschema Burgerluchtvaart.

Zestienhoven wordt op dit moment nog voor de symbolische som van één gulden per jaar aan Schiphol in exploitatie gegeven. Het huidige contract loopt per 1 februari 1996 af. De exploitatie van Rotterdam Airport kan dan terugkeren bij de gemeente Rotterdam. De verwachting is echter dat Schiphol de luchthaven mag blijven exploiteren, maar tegen een normale grondprijs. Wat volgens deskundigen al gauw neerkomt op een bedrag van ettelijke miljoenen guldens.

Het raadsbrede college - PvdA-D66-Groen Links-VVD-CDA - hult zich na het 'uitlekken' van het vertrouwelijke plan in stilzwijgen. Ook Kombrink onthoudt zich van commentaar. Hij heeft met de coalitiepartners afgesproken een 'media-stilte' in acht te nemen. Het raadslid R. van Middelkoop (PvdA) wil dan ook niet meer kwijt dan: “We bestuderen het”.

Volgens Linthorst zijn alle fracties zich ervan bewust dat Rotterdam op dit moment twee vliegvelden heeft: de bestaande luchthaven Rotterdam Airport en het geplande vliegveld aan de Noordrand. Linthorst: “Formeel ligt er nog steeds een verzoek in Den Haag waarin het kabinet wordt gevraagd om met de bouw van een nieuwe luchthaven Rotterdam te beginnen. Dat verzoek is nog niet ingetrokken. Wanneer gebeurt dat?”

    • Peter de Greef