Congres besluit: ambassade VS naar Jeruzalem

WASHINGTON/JERUZALEM, 25 OKT. In weerwil van fel verzet in het Midden-Oosten heeft het Amerikaanse Congres gisteren besloten dat de Amerikaanse ambassade in Israel voor 31 mei 1999 uit Tel Aviv moet worden verplaatst naar Jeruzalem.

Ook president Clinton had zich tegen het wetsvoorstel gekant, omdat dit de Amerikaanse bemiddelende rol in het Arabisch-Israelische vredesproces in gevaar zou brengen. De dreiging van een presidentieel veto werd echter weggenomen door de toevoeging van een bepaling die hem in staat stelt de verhuizing telkens voor een periode van zes maanden uit te stellen als die op dat moment schadelijk zou zijn voor de Amerikaanse nationale veiligheid.

De Senaat aanvaardde het voorstel gisteren met 93 tegen 5 stemmen; het Huis van Afgevaardigden korte tijd later met 374 tegen 37 stemmen. Drijvende kracht achter het voorstel was met name de Republikeinse voorman Robert Dole, op dit moment gezien als een belangrijke gegadigde voor de Republikeinse presidentskandidatuur. Hij zei gisteren dat zijn voorstel “niet het vredesproces, maar erkenning van Israels hoofdstad betreft”.

Een woordvoerder van het Witte Huis verwelkomde het amendement dat de president toestaat de verhuizing voor zich uit te schuiven. Maar hij noemde de stemming niettemin een “zeer onwelkome en onnodige inmenging in het vredesproces in het Midden-Oosten”. In een verklaring merkte Clinton vervolgens op “onder andere omstandigheden” niet te hebben geaarzeld de wet met een veto te treffen. Maar hij erkende dat “gegeven de bijna-unanimiteit waarmee deze wetsvoorstellen zijn aangenomen”, een veto de uitkomst niet zou hebben veranderd.

Jeruzalem, heilig voor jodendom, christendom en islam, ligt zeer gevoelig in het Midden-Oosten. De stad, sinds 1967 volledig onder Israelische controle, is Israels “eeuwige hoofdstad”. Maar de Palestijnen eisen het oostelijk stadsdeel op als de hoofdstad van een Palestijnse staat, en zijn definitieve status moet krachtens het Israelisch-Palestijnse principe-akkoord van 1993 nog worden vastgesteld in onderhandelingen die komend voorjaar moeten beginnen. Veruit de meeste landen hebben hun ambassades in Tel Aviv, evenals de VS die de Israelische annexatie van Arabisch Oost-Jeruzalem ook niet erkennen.

De Israelische premier Rabin, in New York voor de verjaardag van de Verenigde Naties, zei gisteravond te hopen dat andere landen het Amerikaanse voorbeeld zullen volgen - al is hij er zelf in verband met het vredesproces tot dusverre nooit echt enthousiast over geweest. De topfunctionaris van de Palestijnse Bevrijdings Organsiatie in Jeruzalem, Faisal Husseini, sprak vandaag van potentieel grote schade voor het vredesproces - “misschien zelfs volledige beëindiging ervan”. Rabin erkende tegenover radio Israel dat “duidelijk geen enkel element in de Arabische wereld dit verwelkomt”. Maar “ik geloof niet dat dit het proces zal beëindigen dat we hebben besloten met de Palestijnen aan te gaan” (Reuter, AP, AFP).