Wijers & Maljers en Co.

EEN ZAKENMAN ALS ministerieel adviseur op een gevoelig industrieel dossier, het is weer eens wat anders. Minister van economische zaken Wijers heeft deze week de oud-topman van Unilever, Maljers, aangetrokken om te adviseren over het Fokker-dossier. Maljers, tegenwoordig president-commissaris bij Philips, moet “met een zakelijk oog naar de industriële en sociale aspecten” van de crisis bij Fokker kijken. Hij zal werken onder de ministeriële verantwoordelijkheid van Wijers, voormalig organisatie-adviseur.

In Den Haag is het langzamerhand gemeengoed dat ministers een politieke adviseur aantrekken om ze bij te staan op het snijpunt van maatschappelijke, publicitaire en ambtelijke gevoeligheden. Maar een zakelijk adviseur voor de oplossing van de problemen bij één bedrijf is een opmerkelijke constructie. Vooral omdat Fokker in de door Economische Zaken gekoesterde filosofie de kern is van een cluster van hoogwaardige industriële activiteiten, waarbij al jarenlang sprake is van een actieve overheidsbemoeienis. Die heeft kennelijk onvoldoende voldaan.

De toekomst van Fokker is geen uitsluitend Nederlandse aangelegenheid, maar deze is ten zeerste verbonden met de ontwikkelingen bij het moederbedrijf DASA. Deze heeft op ongeveer hetzelfde moment dat de benoeming van Maljers bekend werd, de details aangekondigd van het saneringsplan 'dolores' (dollar low rescue plan, maar letterlijk in het Spaans: smarten). Bij het Duitse vliegtuigconcern zullen ruim vierduizend banen verdwijnen en ook Fokker staan verdere afslankingen te wachten.

DE NEDERLANDSE OVERHEID staat voor harde onderhandelingen met DASA en moet binnenkort een besluit nemen over een nieuwe financiële injectie om Fokker open te houden. Hoe dat besluit ook uitvalt, Den Haag krijgt te maken met lastige afwegingen van politieke, sociale, industriële èn financiële aard. De deskundigheid van een topondernemer met brede, internationale ervaring zoals Maljers kan bij de besluitvorming ongetwijfeld van pas komen. Al blijft het bevreemding wekken dat Economische Zaken, na al die jaren van intensieve overheidsbemoeienis met en staatssteun aan Fokker, zichzelf kennelijk onvoldoende in staat acht de situatie bij de vliegtuigbouwer tot een bevredigende oplossing te brengen. In het eindspel bij Fokker is nu een beroep gedaan op de inzichten van een particulier ondernemer. Hetgeen niet wegneemt dat de overheid nog steeds de verantwoordelijkheid draagt.