Turkse vereniging strijdt voor cultureel centrum

Zo'n 6.000 moslims van Turkse afkomst demonstreerden zaterdag voor het stadhuis in Amsterdam. Eén raadslid was komen luisteren naar wat ze te zeggen hadden. “Eigenlijk wek je als gemeente de indruk dat je ze niet zo belangrijk vindt.”

AMSTERDAM, 24 OKT. “Het conflict heeft een etnische lading gekregen en dat hebben wij niet gedaan.” Üzegir Kabaktepe zit in zijn reisbureau op het Mercatorplein. Zijn auto staat op de stoep voor de zaak, het plein is omgeploegd voor een grondige verbouwing. Stadsdeel De Baarsjes steekt middenin de definitieve stadsvernieuwing. Drie jaar geleden stond de buurt nog op de nominatie voor het predikaat no go area, vooral de met drugshandel en coffeeshops doordenkte straten rond het plein. In de Hudsonstraat vielen in korte tijd enkele doden en gewonden bij criminele afrekeningen, vooral tussen Turkse drugsdealers. “Sindsdien kijkt de buurt toch anders tegen ons aan”, denkt Kabaktepe.

Als bestuurslid ziet de Turks-Nederlandse zakenman het conflict tussen de deelraad en zijn vereniging Aya Sofia in dat verband. De ruzie dateert van drie jaar geleden, toen Aya Sofia, onderdeel van de moskeevereniging Milli Güors, onverwacht het terrein opkocht van de voormalige Riva-garage, met de bedoeling er een godsdienstig-cultureel complex van te maken. Vijfduizend vierkante meter in een woonbuurt, daar stond het stadsdeelbestuur niet bij te juichen. “Wij hebben geen behoefte aan een Turks bolwerk in de buurt”, liet toenmalig voorzitter F. Salm zich ontvallen. “Híj heeft die etnische lading eraan gegeven”, aldus Kabaktepe.

Hij windt zich er nu nog over op. Over Salm die midden op het plein stond en zei: “Mijn buurt vindt het niet relevant dat uw mensen deze voorziening krijgen.” Mijn buurt, uw mensen. De bestuurders waren al bevooroordeeld voor ze zich over de plannen hadden gebogen, is de stellige overtuiging van Kabaktepe. Deels is de argwaan terug te voeren op de moedervereniging Milli Güors.

Milli Güors, een Turkse moskeevereniging met afdelingen in veel landen van Europa, staat bekend als 'fundamentalistisch'. Maar volgens de Utrechtse antropoloog T. Sunier is dat niet terecht. “De opvattingen binnen Milli Güors lopen enorm uiteen. In Duitsland is er een radicalere leiding dan hier. In Nederland worden de radicale voormannen juist op een zijspoor gezet ten gunste van mensen als Kabaktepe, die kiezen voor meer aansluiting bij de Nederlandse samenleving.” Sunier volgt al twintig jaar de islamitische organisaties in Nederland en heeft van fundamentalisme niks gemerkt. “En ik kan me niet voorstellen dat ik me zó zou vergissen.”

Mensen die de vereniging Aya Sofia afdoen als 'orthodox', trappen zijn 2.000 leden op hun ziel, zegt Kabaktepe. “De manier waarop het wordt gezegd, alsof we vuurgevaarlijk zijn! Als er kwade bedoelingen in ons hadden gezeten, waren die er toch al bij de demonstraties uitgekomen.”

Vorige week keurde Gedeputeerde Staten van Noord-Holland het plan van de deelraad goed. Dat was de directe aanleiding voor de demonstratie van zaterdag. Zesduizend gelovige Turken begaven zich in een rustige tocht naar het stadhuis met leuzen als 'Geef integratie de ruimte'. Bij het stadhuis stond alleen raadslid P. Meijer (PvdA) hen op te wachten. Hij heeft tussen De Baarsjes en Aya Sofia bemiddeld en zag hoe het conflict zich steeds minder op het materiële, en steeds meer op het psychologische vlak afspeelde. “Zij voelen zich niet serieus genomen”, aldus Meijer. En doordat verder niemand van de raad zaterdag was komen opdagen, “wek je eigenlijk de indruk dat je het niet zo belangrijk vindt.”

De procedure gaat inmiddels steeds meer “richting ultieme duidelijkheid”, zegt deelraadvoorzitter H. van Waveren (PvdA). Tot nog toe heeft het bestuur van de deelraad, van de rechter en van de provincie gelijk gekregen. “Na het oordeel van de Raad van State is het over.” Kabaktepe vreest dat moment. Hij denkt dat hij dan niet meer de voorman van de Aya Sofia zal kunnen zijn. “Dan zoekt het bestuur een ander. En die zal niet gematigder zijn.”

    • Bas Blokker