Russen in vredesmacht; VS-Rusland: deelakkoord over Bosnië

HYDE PARK, 24 OKT. Russische troepen zullen deel uitmaken van de vredesmacht die in Bosnië gaat toezien op de uitvoering van een vredesplan. Daarover zijn de Amerikaanse president, Clinton, en zijn Russische ambtgenoot, Jeltsin, het gisteren eens geworden.

Het belangrijkste meningsverschil dat de twee landen hebben over de vredesmacht, de vraag of de Russische soldaten al dan niet onder commando van de NAVO zullen vallen, hebben de presidenten echter niet kunnen oplossen.

In Hyde Park, ruim 80 kilometer ten noorden van New York, spraken de twee leiders vier uur met elkaar. Na afloop legden ze de nadruk op hun hartelijke persoonlijke band en de stabiele verhouding tussen de Verenigde Staten en Rusland. Jeltsin zei dat het partnerschap tussen de twee landen “niet is bedoeld voor een jaar of voor vijf jaar, maar voor nog vele jaren, voor tientallen jaren, voor een eeuw”.

Het grootste deel van de topontmoeting hebben Clinton en Jeltsin besteed aan de kwestie-Bosnië. De Amerikaanse president heeft zijn gast uitgebreid ingelicht over de vredesbesprekingen tussen Bosnië, Kroatië en Servië, die volgende week op de luchtmachtbasis Dayton, in Ohio, worden hervat. Bij het vaststellen van de rolverdeling voor een eventuele vredesmacht is volgens Clinton “enige vooruitgang geboekt”. Maar de twee staatshoofden besloten dat hun ministers van defensie deze week moeten proberen een oplossing voor het probleem te vinden. Vorige maand kwamen die ministers, William Perry en Pavel Gratsjov, er juist niet uit, en ze besloten toen dat het een zaak voor de opperbevelhebbers is.

De uitbreiding van de NAVO met landen in Oost-Europa is op de top slechts zijdelings aan de orde gekomen. Wel spraken Jeltsin en Clinton af zich ieder in hun land in te zetten voor ratificatie van het START II-verdrag voor de vermindering van nucleaire en strategische wapens. Daarnaast kondigden ze samenwerking aan bij het voorkomen van diefstal of smokkel van nucleair materiaal in Rusland. Bovendien heeft Rusland zich aangesloten bij de Amerikaanse stop op kernproeven en zullen de twee landen samen ijveren voor een algemene kernstop. Over een herziening van het CFE-verdrag, over conventionele wapens in Europa, zijn Clinton en Jeltsin het nog niet eens.

Toen beide presidenten aan het eind van de bijeenkomst in een uitgesproken goede stemming de pers te woord stonden, maakte Jeltsin zijn gastheer met een uithaal naar de media zo onbedaarlijk aan het lachen dat hij eerst dubbelklapte, zich vervolgens de ogen uitwiste en ten slotte gierend en hikkend een arm om de schouder van de Rus sloeg. Jeltsin verweet de aanwezige journalisten dat ze voorspeld hadden dat de topontmoeting 'een ramp' zou worden.

Pagina 5: Jeltsin: deze top was de vriendelijkste

Maar de bijeenkomst was zeer goed verlopen, aldus Jeltsin, zodat “ik nu voor het eerst kan zeggen dat jullie zelf een ramp zijn”. In de hilariteit die daarop ontstond, wist een schaterende Clinton de journalisten nog toe te roepen: “Zorg dat je die uitspraak wel aan de goeie toeschrijft!”

Jeltsin zei dat hij “met een mate van optimisme” vertrok die hij 's ochtends bij zijn aankomst niet had gehad. De presidenten hebben elkaar acht keer eerder ontmoet, maar deze top was volgens Jeltsin “de vriendelijkste, de beste en de meest begripvolle - niet alleen voor ons, maar voor alle volkeren van de wereld”. De Russische president zei herhaaldelijk dat Rusland en de Verenigde Staten “niet alleen de onderlinge problemen, maar ook de problemen van de wereld zullen trachten op te lossen”.