'Parlement' Bosnische Serviërs stelt eisen

BIJELJINA, 24 OKT. Het 'parlement' van de Bosnische Serviërs heeft gisteren enkele eisen op tafel gelegd die naar het oordeel van waarnemers het vredesproces kunnen compliceren.

Op een tweedaagse bijeenkomst in Bijeljina stemde het 'parlement' in met de legering van een multinationale vredesmacht op het grondgebied van de Bosnische Serviërs, na de ondertekening van een vredesakkoord. Maar het stelde wel de voorwaarde dat de militairen van die vredesmacht uit “bevriende landen” moeten komen. Algemeen wordt aangenomen dat de Bosnische Serviërs daarmee op Russische eenheden doelen, al werd dat niet met zoveel woorden gezegd.

Het 'parlement' legde gisteren enkele eisen op tafel, die vandaag over een week bij de hervatting van het vredesoverleg op een luchtmachtbasis in Ohio moeten worden gepresenteerd. Zo eist het het recht op om een jaar na de beëindiging van de oorlog een referendum te houden over de vraag of de 'Servische Republiek' in Bosnië deel moet blijven uitmaken van de Bosnische eenheidsstaat. Waarnemers gaan ervan uit dat die eis onaanvaardbaar is voor de Bosnische regering (en de internationale gemeenschap), die Bosnië als eenheidsstaat wil handhaven. Als de Bosnische Serviërs een referendum zouden houden over hun afscheiding, staat de uitkomst bij voorbaat vast: in dat geval zullen ze massaal voor aansluiting bij Joegoslavië (Servië) stemmen, zoals ze al twee keer eerder hebben gedaan.

Andere eisen die het 'parlement' van de Bosnische Serviërs gisteren aannam betreffen territoriale kwesties: het eist een deel van Sarajevo op, wil een haven aan de Adriatische Zee en staat op een twintig kilometer brede corridor tussen de door de Serviërs beheerste gebieden in het noorden van Bosnië en het naburige Servië. Die drie eisen kunnen tot grote problemen aan de onderhandelingstafel leiden. De Bosnische regering wil geen verdeling van Sarajevo. Een zeehaven lijkt moeilijk te verwezenlijken, omdat Bosnië zelf geen behoorlijke haven heeft en gebruik moet maken van faciliteiten in een Kroatische haven. En de corridor van Brcko, in het noordoosten van Bosnië, is nu slechts drie kilometer breed.

Na de zitting van het 'parlement' zei de voorzitter, Momcilo Krajisnik, dat de Bosnische Serviërs in het vredesoverleg zullen vasthouden aan hun eis “de controle van de traditionele, historische Servische gebieden zoveel mogelijk in handen te houden”. Hij onderstreepte dat de 'Servische Republiek' “compact en levensvatbaar” zal moeten zijn.

In hoeverre de Servische president Milosevic, die namens de Bosnische Serviërs onderhandelt, bereid is deze eisen te verdedigen, is nog onduidelijk. (Reuter, AFP, AP)