Wijziging kiesstelsel valt niet goed in PvdA

DEN HAAG, 23 OKT. In de PvdA groeit de weerstand tegen veranderingen in het kiesstelsel zoals het kabinet-Kok die afgelopen vrijdag heeft voorgesteld. In het laatste Vlugschrift van de PvdA schrijft partijvoorzitter Rottenberg “zeer te betwijfelen” of het kabinetsplan om de helft van de 150 Kamerleden door vijf districten te laten kiezen “de vitaliteit van de politieke democratie' ten goede komt. Door de helft van de Kamerleden door vijf districten te laten kiezen, hoopt het kabinet de regionale herkenbaarheid van politici te vergroten. Rottenberg schrijft echter: “Het parlement is door zijn taken en traditie nu soms al erg provinciaal-bestuurlijk ingesteld.”

Eerder liet de Tweede Kamerfractie van de PvdA, net als die van CDA en VVD, zich al kritisch uit over de plannen van het kabinet. Daarbij heeft zich nu ook de Eerste Kamerfractie gevoegd, zo blijkt uit hetzelfde Vlugschrift. Hierin noemt fractievoorzitter J. van den Berg de voorgestelde verandering van het kiesstelsel “het ergste van twee kwaden (...). Echte regionale Kamerleden krijg je met dit plan niet, daarvoor zijn de regio's te groot. Deze wijziging gaat alleen maar ten koste van de kleine partijen die last krijgen van een verhoogde kiesdrempel”. Van den Berg, tevens hoogleraar parlementaire geschiedenis in Leiden, zegt dat in Engeland, waar een een vorm van districtenstelsel geldt, de binding tussen kiezer en gekozene niet sterker is dan in Nederland.

Oud-minister Ed. van Thijn zegt in het PvdA-Vlugschrift wijziging van het kiesstelsel belangrijker te vinden dan de invoering van het referendum. “Op zich ben ik blij dat er na vele jaren stilstand weer beweging is op het gebied van staatsrechtelijke vernieuwing. Ik vind de oogst alleen tamelijk schamel met name wat het kiesstelsel betreft”, aldus de oud-bewindsman. “Ik heb me er altijd over verbaasd dat D66 tijdens de formatie wel een punt heeft gemaakt van het referendum, maar niet van het kiesstelsel. Het referendum is wel nodig, maar blijft toch een doekje voor het bloeden. Het is een one-issue instrument. Met een wijziging in het kiessstelsel kan de kiezer directe invloed op het beleid uitoefenen”.