Topman Navo is het onderwerp bij VN

NEW YORK, 23 OKT. Tijdens de lunch van de wereldleiders gistermiddag in het hoofdkwartier van de Verenigde Naties hoefden minister van buitenlandse zaken Van Mierlo en zijn buurman aan tafel, zijn Amerikaanse collega Christopher, niet te zoeken naar een gespreksonderwerp: de Nederlanders die genoemd zijn voor de opvolging van Willy Claes als secretaris-generaal van de NAVO, Lubbers en Van den Broek.

Van Mierlo mocht dan vorige week Europees commissaris Van den Broek gevraagd hebben op zijn post (buitenlandse betrekkingen) te blijven, Christopher wilde nog wel even weten waarom de overtuigde atlanticus Van den Broek dan uit de race is. De enige formele kandidaat is nu de Deen Uffe Ellemann-Jensen, oud-minister van buitenlandse zaken. Van Mierlo kon Christopher naar eigen zeggen “uitvoerig uitleggen” welk “belangrijk werk” Van den Broek in Brussel verricht.

Het was ook premier Kok in zijn gesprekken in het VN-hoofdkwartier opgevallen dat er “een actieve geïnteresseerdheid bestaat van landen om meer te weten over de beschikbaarheid van Lubbers, en ook van Van den Broek”. Nederland springt desondanks omzichtig om met een inbreng van Lubbers als kandidaat in de opvolgingskwestie, Nederland wacht af hoe de hazen lopen: het lobbyt niet, het sondeert. Kok en Van Mierlo spreken dezer dagen in New York met hun collega's van de NAVO-lidstaten “om eens te kijken hoe men in de verschillende hoofdsteden tegen de vervulling van de vacature-Claes aankijkt”, zoals de premier het gisteren aan het eind van de dag formuleerde. “Wij zijn niet toe aan een formele kandidaatstelling”, vulde Van Mierlo aan.

Waarom is Nederland zo voorzichtig? Eerdere actieve Nederlandse lobby's in de internationale diplomatie, voor bijvoorbeeld de vestigingsplaats van Europese bancaire instituties en voor Lubbers als voorzitter van de Europese Commissie, pakten de laatste paar jaar desastreus uit. De huidige strategie is een trendbreuk met het recente verleden. Lubbers is volgens Van Mierlo “uit prudentie na wat er de afgelopen jaren met de verschillende kandidaturen is gebeurd” niet formeel als kandidaat naar voren geschoven. “Als zou blijken dat er voldoende draagvlak is in de lidstaten, sluit ik allerminst uit dat Lubbers beschikbaar is. En dat zal Nederland dan niet tegenwerken”, aldus Kok. Van Mierlo: “We willen graag dat het uit de NAVO zelf komt.”

Pagina 5: 'Opvolging zaak van Duitsers, Fransen en Amerikanen'

Enkele belangrijke actoren in de besluitvorming waren gisteren nog niet in New York gearriveerd om hun mening over de opvolging te kunnen geven: de Britse premier Major en de Duitse minister Kinkel, die bondskanselier Kohl vertegenwoordigt, waren nog onderweg. “Niet iedereen is hier”, zei premier Kok. Van Mierlo: “Maar het zou me zeer verbazen als er deze week consensus komt.” Een hoge, nauwbetrokken Westerse diplomaat formuleert de internationale verhoudingen als volgt: “Deze zaak zal bekokstoofd worden door de Amerikanen, de Fransen, de Britten en de Duitsers. En dan krijgen de Nederlanders en de Denen het te horen.”

In de gesprekken die in de wandelgangen van de VN-jubileumvergadering worden gevoerd, maken de internationale diplomaten volgens Van Mierlo “geen verschil tussen een formele kandidaat en een mogelijke kandidaat”. Hij zei gisteren dat er “geen koortsachtige sfeer is van tegen elkaar op concurrerende kandidaten. Ik acht niets uitgesloten. Niemand heeft het gevoel dat de inschrijving gesloten is.”

Met zijn Deense collega heeft Van Mierlo een collegiale opstelling afgesproken tegenover elkaars kandidaten, “no veto's, no tricks”. Maar een Nederlandse diplomaat zei gisteren ook: “De Denen zijn iets te gretig. Ze waren al in de race voordat er een lijk was.” Vandaag en morgen zetten de Nederlandse bewindslieden hun “sondages” voort.

Eén man hoeft volgens een artikel in The New York Times maar met zijn vingers te knippen en hij wordt de nieuwe secretaris-generaal: de Britse oud-minister van buitenlandse zaken Douglas Hurd. Maar hij heeft net een baan aangenomen bij National Westminster Bank en tevens zijn zinnen gezet op een parttime-bestaan als schrijver.