Duizenden banen extra weg bij Dasa

MÜNCHEN, 23 OKT. Vliegtuigbouwer Dasa, moedermaatschappij van Fokker, schrapt de komende drie jaar bijna 9.000 arbeidsplaatsen, exclusief eventuele nieuwe reorganisaties bij Fokker.

In dat banenverlies zijn enkele duizenden arbeidsplaatsen opgenomen die al volgens eerdere reorganisatieplannen zouden verdwijnen. Dat heeft de onderneming vandaag in München bekendgemaakt.

Verdere saneringen bij Fokker zijn bij deze reorganisatie niet inbegrepen. Dasa sluit evenwel nieuwe ingrepen bij Fokker niet uit. Eventuele maatregelen bij Fokker behoren, aldus Dasa, tot de hoofdonderwerpen van de gesprekken die de Duitse onderneming momenteel met de Nederlandse overheid voert over de financiële herstructurering van Fokker.

Dasa's president-directeur, M. Bischoff, maakte vanmiddag in München details bekend van het drastische saneringsplan, bekend onder de naam Dolores. Het verlies aan banen bij het Dasa-concern is minder dan aanvankelijk werd verwacht. Tot voor kort werd rekening gehouden met het verdwijnen van 15.000 arbeidsplaatsen bij het concern.

Het doel van de door Dasa voorgestelde plannen is het concern weer concurrerend te maken op de wereldmarkt, ook als de dollar zich blijvend op een zeer lage koers van 1,35 mark (1,48 gulden) zou bevinden. Dasa's activiteiten in de civiele vliegtuigbouw zijn in hoge mate afhankelijk van de koers van de dollar. Alle produkten worden in dollars verkocht, terwijl de kosten in Duitse marken worden gemaakt.

Het pakket maatregelen moet er volgens Dasa-topman Bischoff voor zorgen dat het vliegtuigbouwconcern vanaf 1998 weer winstgevend is. Momenteel zit Dasa nog diep in de verliezen. In de eerste helft van dit jaar was er een negatief resultaat van 1,6 miljard mark. Een groot deel daarvan werd veroorzaakt door het verlies van 650 miljoen gulden bij Fokker, waarvan Dasa meerderheidsaandeelhouder is.

Bij Dasa's sector vliegtuigen en vliegtuigmotoren verdwijnen in Duitsland 4120 banen. Daarnaast is het concern van plan fabrieken in Laupheim (Baden-Württemberg, Preisenberg (Beieren) en Speyer (Rijnland-Paltz) af te stoten. Daardoor verdwijnen nog eens bijna duizend arbeidsplaatsen in dezelfde divisie. Ten gevolge van eerder afgesproken saneringen verdwijnen er in de divisie (exclusief Fokker) tot 1998 nog ruim 2900 banen. Dasa's totale personeelsbestand (opnieuw zonder Fokker), dat nu nog 49.100 mensen bedraagt, zal over drie jaar teruglopen naar 40.000. De reorganisatie, die overigens nog geheel met de personeelsvertegenwoordiging wordt besproken, laat ook het personeel van Dasa's hoofdkantoor in Ottobrunn bij München niet ongemoeid.

Dasa overweegt verder zich terug te trekken uit de vestigingen in het Oosten van Duitsland zoals Ludwigsfelde bij Berlijn (vliegtuigmotoren) en Dresden (Airbus). Beslissingen over de toekomst van deze fabrieken zijn afhankelijk van de discussies die hierover gaande zijn met de regeringen van de betrokken deelstaten.

Pagina 11: Met Dolores wil Dasa minder afhankelijk worden van dollar

Om voor Dasa een positie te bereiken die concurrerend is op de wereldmarkt kunnen sommige activiteiten volgens topman Bischoff niet langer in Duitsland plaatshebben. Die activiteiten zullen naar het buitenland worden verplaatst. Volgens Bischoff kan dat zonder kwaliteitsverlies en helpt het tevens om Dasa minder afhankelijk te maken van de dollarkoers.

Gaat Dasa uit van een dollarkoers van omgerekend 1,48 gulden om zijn vliegtuigen winstgevend te verkopen, Fokker denkt winstgevend te kunnen produceren bij een dollarstand van 1,62 gulden. “Dat is het koersniveau waarmee wij in Nederland voorlopig mee kunnen leven”, zegt een woordvoerder van Fokker.

Fokker stevent dit jaar af op een verlies van ruim 1 miljard gulden en is daarmee een enorm blok aan het been van Dasa. Die situatie heeft geleid tot een verwijdering tussen de huidige topman Manfred Bischoff van Dasa en zijn voorganger en huidige bestuursvoorzitter van Daimler-Benz Jürgen Schrempp. Schrempp en Bischoff proberen elkaar volgens het Duitse weekblad Der Spiegel de schuld te geven voor de 'miskoop Fokker'. De verhouding tussen Schrempp en Bischoff is volgens het blad op dit moment tamelijk gespannen. Schrempp eist van zijn opvolger in München dat Dasa vanaf 1998 een winst van meer dan een miljard mark per jaar behaalt. Momenteel zit Dasa nog diep in de verliezen, in de eerste helft van dit jaar maakte het bedrijf een verlies van 1,6 miljard mark.

Schrempp verwijt de huidige Dasa-topman dat die verantwoordelijk was voor de financiële rapportage bij de overname van Fokker in 1993. Bischoff houdt vol dat de raad van bestuur van Dasa destijds unaniem heeft ingestemd met de aankoop van het meerderheidsbelang in Fokker.

Fokker-bestuursvoorzitter B. van Schaik heeft de Nederlandse vakbonden de verzekering gegeven dat er geen vestigingen dicht gaan en er geen forse reorganisatie zal plaatsvinden. Fokker onderhandelt momenteel samen met grootaandeelhouder Dasa met de Nederlandse staat over een flinke kapitaalinjectie. Fokker heeft het geld hard nodig. Moordende concurrentie, een zeer lage dollar, hoge rente- en reorganisatielasten, lieten het eigen vermogen geheel verdampen. De onderneming stevent af op een jaarverlies van 1 miljard gulden. In totaal heeft Fokker volgens een uitgelekt businessplan 2,3 miljard nodig. Den Haag zou ruim 700 miljoen gulden steun moeten verlenen.

Enkele maanden geleden werd Nederland opgeschrikt door Dolores. De Duitse ondernemingsraad van Dasa had een, inmiddels gewijzigde, concept-versie van het Dolores-rapport bemachtigd. Daarin werd gemeld dat er bij Fokker verschillende fabrieken dicht zouden gaan. Fokker zou gedegradeerd worden tot een simpele assemblagehal met een nog kleiner werknemersbestand van ruim 5500 mensen. In het begin van de jaren negentig, tijdens de hausse op de vliegtuigmarkt, werkten er bij Fokker ongeveer 13.000 personen. Als de lopende reorganisatie bij Fokker is afgerond heeft het bedrijf nog ca. 6700 werknemers over.

Het personeel van de Dasa-bedrijven wachtte vanochtend in spanning op de bekendmaking van de reorganisatieplannen. Afgelopen vrijdag was via Duitse vakbondskringen uitgelekt dat het banenverlies ten gevolge van het Dolores-plan aanzienlijk kleiner zou zijn dan aanvankelijk werd verwacht. De afgelopen weken hebben Dasa-werknemers overal in Duitsland tegen dreigende massa-ontslagen gedemonstreerd.