Katholiek Kroatië helpt graag de jihad voorkomen

ZAGREB, 21 OKT. Egypte heeft een nieuwe plek gevonden om zijn voortvluchtige, radicaal-islamitische oppositie achter de tralies te krijgen. Het mag vreemd klinken, maar die plek is Kroatië.

Op 13 september arresteerde de politie in Zagreb een zekere Talaat Qassem, ingenieur van beroep. Hij was op doorreis van Denemarken naar Bosnië, waar hij “onderzoek wilde doen voor een boek”. Maar de politie had andere informatie: Qassem, een van de oprichters van de extremistische Gamaa-beweging, zou in Bosnië willen proberen een islamitische terreurcel op te zetten.

In 1992 was Qassem door een militaire rechtbank in Alexandrië ter dood veroordeeld wegens aanslagen op overheidsfunctionarissen. Qassem kreeg het vonnis bij verstek, want hij was in 1990 ontsnapt uit een busje waarmee hij van de Egyptische gevangenis naar een politiebureau werd gereden. Hij vluchtte naar Denemarken en kreeg er politiek asiel. Van daaruit bleef Qassem het bewind voeren over de Gamaa. Denemarken heeft altijd geweigerd hem aan Egypte uit te leveren. Niet omdat hij onschuldig zou zijn, maar omdat hij in zijn geboorteland meteen zou worden opgehangen.

Kroatië is de noodzakelijke tussenstop voor iedereen die het moslim deel van Bosnië wil binnengaan. Egypte is niet het enige land dat daarvan gebruik maakt. Ook Jordanië, Algerije en een aantal Golfstaten schakelen tegenwoordig de Kroatische politie in om islamitische radicalen te pakken te krijgen. Die landen willen niet dat de Arabische mujahedeen ('islamitische strijders') Bosniërs zouden weten in te palmen voor hun idee van een heilige oorlog.

Een medewerker van het Egyptische ministerie van buitenlandse zaken, die anoniem wil blijven, zegt: “Wij zijn bang dat Bosnië een toevluchtsoord wordt voor onze eigen oppositie, precies zoals Afghanistan dat was.” Net als Talaat Qassem, die nu in de gevangenis van Zagreb zit, kreeg de harde kern van de Gamaa haar militaire en ideologische training in kampen in Afghanistan. Als Bosnië net zo'n hotbed wordt als Afghanistan, kunnen de mujahedeen van daaruit aanslagen in de Arabische wereld orkestreren.

Op dit moment zijn de mujahedeen uit het Midden-Oosten niet bepaald geliefd in Bosnië. Bosnische moslim soldaten roken en drinken. Hun vrouwen lopen ongesluierd over straat. Anders dan de mujahedeen willen zij niet sterven voor de islam. Hamas, zo zeggen bronnen in Centraal-Bosnië, is al maanden tevergeefs bezig een terreurgroep op te richten. Maar de Arabische regeringen willen niet uitsluiten dat dit soort infiltratiepogingen over één of twee jaar misschien wél slaagt.

Door signalementen van voortvluchtige moslimbroeders, Hamas- en Gamaaleden in Kroatië te verspreiden protesteren deze landen indirect tegen de Westerse asielpolitiek. De Arabische regimes proberen al jaren islamitische radicalen uitgeleverd te krijgen die naar Europa of de Verenigde Staten zijn gevlucht. Tot nu toe is die moeite voor niets geweest. Daarom gooien ze het nu over een andere boeg en vatten die lieden in hun kraag als ze toevallig proberen Bosnië in te komen.

De katholieke Kroaten werken graag mee. Ook zij willen niet dat Bosnië een islamitisch bolwerk wordt. Veel Kroaten zijn er trouwens heilig van overtuigd dat dat bolwerk er al lang is, maar dat 'de wereld' de andere kant opkijkt. Moslims zijn niet geliefd in Kroatië. President Tudjman zou een woede-aanval hebben gekregen toen hij merkte dat de Iraanse ambassadeur uitgerekend in zijn straat een residentie had gehuurd.

Talaat Qassem is niet de eerste Arabier die in Kroatië achter de tralies belandde. Deze zomer al werd een man uit een niet nader geïdentificeerd land uit de Maghreb ingerekend. Vanuit Italië kwam hij Kroatië in als “bestuurslid van de humanitaire hulporganisatie La Pace per Tutti”, om moslim vluchtelingen te helpen. Hij meldde zich bij de vluchtelingenorganisatie UNHCR en werd keurig geregistreerd. Hij kreeg een speciaal UNHCR-nummerbord voor zijn auto en een geplastificeerde VN-pas waarmee hij ook Bosnië ongehinderd in en uit kon. Na een week werd hij betrapt tijdens een wapentransactie. Het is al de derde of vierde keer dat een islamitische hulporganisatie uit Europa door de mand valt. In de VN-gids staat nog steeds: “La Pace per Tutti. Contactperson: Saadeldin Bahr.”

De Egyptische autoriteiten kunnen niet begrijpen dat het Westen tegenwoordig zo bezorgd is over “moslim fundamentalisme” en tegelijkertijd asiel blijft verlenen aan islamitische radicalen. Nog steeds is het FIS-lidmaatschap op zichzelf geen belemmering voor een Algerijn om asiel in Frankrijk te krijgen, terwijl een seculiere Algerijn die kan aantonen dat hij op de dodenlijst van het FIS staat geen voorkeursbehandeling krijgt.

Wie door zijn eigen regering wordt vervolgd, maakt kans op asiel. Wie door een oppositiebeweging met de dood wordt bedreigd niet. Daarom zijn veel leiders van terreurbewegingen als Hamas, het FIS of de Iraanse mujahedeen naar het Westen uitgeweken. Vanuit Bonn, Londen, Parijs of Washington, waar zij niet zelden op een overheidsuitkering leven, geven zij per fax en telefoon instructies aan aanhangers in eigen land.

Dat Talaat Qassem is gepakt, wil nog niet zeggen dat de Egyptische autoriteiten hem ook in handen krijgen. Evenmin als Egypte uitleveringsverdragen met de meeste Europese landen heeft, zijn die er met de jonge staat Kroatië. Aan zo'n verdrag wordt nu gewerkt. Natuurlijk probeert de Gamaa daar een stokje voor te steken. Op 26 september kregen de Kroatische autoriteiten een fax van de Gamaa: Zagreb moest een “gepast antwoord” verwachten als Qassem werd uitgeleverd. Het gerucht gaat dat die fax uit een Europese hoofdstad kwam, niet uit Egypte.

    • Caroline de Gruyter