Hans Teeuwen wapent zich met wrede logica en absurde grappen

Voorstelling: Met een Breierdeck, door Hans Teeuwen. Gezien: 20/10 in de Kleine Komedie, Amsterdam. Aldaar t/m 28/10 (uitverkocht). Tournee t/m 1/6.

Zo snel steeg de ster van Hans Teeuwen in de afgelopen twee jaar, dat hij nog tijdens de tournee van zijn eerste soloprogramma Hard en zielig van de kleine zaaltjes kon verhuizen naar het middelgrote en zelfs grote theatercircuit. Hij is de cabaretsensatie van dit moment; als de zeventiger Jan Wolkers hem de hemel in prijst en de vijftiger Freek de Jonge daarbij bevestigend zit te knikken, zoals laatst op zondagmiddag aan de tv-tafel van Hanneke Groenteman, is er iets bijzonders gaande.

Zelf wist ik het na zijn eerste voorstelling nog niet zo zeker. Hij toonde zich toen een grillig talent; hij wisselde een paar briljante nummers af met nogal stuurloze momenten en viel naar mijn smaak te vaak terug op Brabants dronkemansgeraaskal dat niet per definitie grappig is als het goed wordt nagedaan. Maar intussen ging ook ik, mede door alle toejuichingen, reikhalzend uitzien naar zijn tweede programma. En nu dat gisteravond in première is gegaan, moet het hoge woord er meteen maar uit: Hans Teeuwen is beter dan ik destijds dacht.

'Het is heerlijk als je nergens om geeft/ dan sta je op en voel je dat je leeft,' zingt hij poeslief in een lied waarin een honende reactie is verstopt op het verlammende cynisme van sommige van zijn generatiegenoten. Ook hij lijkt, ogend als een angry young man, op het eerste gezicht een hondsbrutale schreeuwlelijk zonder correct engagement. Maar dat is schijn; zijn beste nummers zijn gebaseerd op een abject standpunt waarop hij dóórredeneert tot het ver over de schreef gaat en de domheid van de spreker meedogenloos ontmaskert. Zoals hij één van zijn personages begrip laat vragen voor het feit dat het ene ras nu eenmaal anders is dan het andere ('ik zal geen wc's gaan schoonmaken, dat zit niet in mijn roots') - zo onthult hij ook de wrede logica van een moordenaar en van iemand die in het voetbalstadion bevrediging haalt uit het scanderen van beledigende leuzen.

Met een ongebreidelde fantasie en veel affiniteit met absurdisme (een poppenkastnummer met blote handen in plaats van poppen!) speelt Hans Teeuwen een voortdurend verrassende aaneenschakeling van losse nummers vol bruuske overgangen en suggestieve typeringen. Eén van zijn typetjes spreekt smalend over cabaretiers die zich laf achter typetjes verschuilen, maar bij hem blijft de drift van zijn drijfveren door alles heen zichtbaar. Met zijn grappen wapent hij zich. Zijn openingstekst lijkt me typerend - eerst somt hij op hoe ellendig de wereld er voorstaat, en dan zegt hij: 'Ik kan alleen maar doen waar ik goed in ben / so watch me motherfuckers, here we go again!'

    • Henk van Gelder