Zware kritiek op VN bij vijftigjarig bestaan

DEN HAAG, 20 OKT. Een reorganisatie van de Verenigde Naties is hard nodig en secretaris-generaal Boutros Ghali moet daarbij een cruciale rol spelen. Dat zei minister-president Kok gisteren bij de viering van vijftig jaar VN in de Haagse Ridderzaal.

De organisatie staat volgens Kok voor geweldige problemen, zowel extern als intern. De VN hebben een tekort van bijna vier miljard dollar. “Als er niets gebeurt is de kas volgend jaar leeg”, aldus Kok.

Sommige leden betalen uit onvrede met de bureaucratische en logge organisatie van de VN hun contributie niet meer. Kok leverde kritiek op de maatregel die de VN daartegen hebben genomen. Landen die militaire kosten maken voor vredesoperaties, krijgen die kosten niet langer vergoed, “hetgeen op zichzelf ook weer hoogst onrechtvaardig is”, aldus de premier.

Daarnaast laat de reactiesnelheid van de volkerenorganisatie te wensen over, zoals het VN-optreden in Rwanda liet zien. “Daar was de wereldgemeenschap domweg te laat”, merkte Kok op.

Er moet iets veranderen, daar waren alle sprekers het over eens tijdens de viering. Zowel Kok als minister Voorhoeve (defensie) ziet in die verandering een cruciale rol weggelegd voor een “sterke, onafhankelijke” secretaris-generaal. Deze moet een begin maken met een grondige reorganisatie, gericht op “een geactualiseerde prioriteitenstelling en taakverdeling binnen de VN-familie”. Doel is wat de minister-president betreft dat de leden kritisch naar de VN en daarmee naar zichzelf kijken en systematisch nagaan wat zij als hoofdtaken van de VN beschouwen.

Aanklager R. Goldstone van het voormalig Joegoslavië-tribunaal in het Vredespaleis van Den Haag opperde dat de hoge verwachtingen die er waren bij de oprichting van de VN misschien naar beneden moeten worden bijgesteld. De resultaten van vredesoperaties in Somalië, Rwanda en het voormalige Joegoslavië dwingen volgens Goldstone tot enige ingetogenheid.