Kabinet wil nader onderzoek; Coalitie sluit compromis over referendum

DEN HAAG, 20 OKT. De coalitie heeft een akkoord bereikt over invoering van een correctief wetgevingsreferendum, waarover de laatste weken politieke spanning was ontstaan.

Dit is uit bronnen binnen en rondom het kabinet vernomen. Het kabinet heeft besloten 'nader onderzoek' te doen naar de vraag of over de aanleg van infrastructurele werken een referendum kan worden gehouden.

Het kabinet zal deze vraag beantwoorden aan de hand van zijn reactie op de vorig najaar verschenen aanbevelingen van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid over infrastructurele werken en de daarbij wenselijke inspraakprocedures.

De VVD-fractie in de Tweede Kamer en VVD-minister Jorritsma waren fel gekant tegen het 'referendabel' maken van de aanleg van spoorwegen en andere soorten infrastructuur. De D66-fractie vreesde dat hiermee het referendum teveel zou worden uitgekleed.

Overigens liet D66-voorzitter W. Vrijhoef gisteren weten dat hij invoering van een referendum belangrijker vindt dan de vraag of deze volksraadpleging ook over infrastructuur mag gaan. Mocht het kabinet alsnog besluiten dit onderwerp buiten het referendum te houden, dan is dat Vrijhoef geen kabinetscrisis waard. De partijvoorzitter acht het niet uitgesloten dat na invoering een referendum na enige tijd alsnog grote projecten daaronder gaan vallen.

Vandaag praat het kabinet nog over de vraag welke wetten precies voor zo'n volksraadpleging in aanmerking komen. In elk geval worden internationale verdragen en wetten die het koninklijk huis betreffen uitgezonderd. Onduidelijk is nog of sociale wetgeving onder het referendum gaat vallen. Afgelopen maandag tekende minister Melkert van sociale zaken daar nog verzet tegen aan. Ook staat het aantal burgers ter discussie dat nodig is om een referendum mogelijk te maken. In de eerdere afspraak tussen premier Kok en de twee vice-premiers Dijkstal en Van Mierlo was afgespoken dat 300.000 handtekeningen nodig waren. Wellicht wordt deze drempel nog verhoogd.

PvdA-senator E. Jurgens zei vanmorgen blij te zijn dat er nu eindelijk een referendum zal komen. Hij waarschuwde zijn collega-senatoren dat zij zich volstrekt ongeloofwaardig maken als ze het wetsvoorstel in de Eerste Kamer zouden laten sneuvelen. “Dan zou het bestaansrecht van de Eerste Kamer terecht in twijfel worden getrokken”, zei Jurgens aan het adres van mede-senator H. Wiegel (VVD). Die veegde enkele dagen geleden de vloer aan met het referendum, maar werd op zijn beurt weer terecht gewezen door zijn partijgenoot, vice-premier Dijkstal.