Humor en volwassenheid in nieuwe choreografieën

Holland Dance Festival met Nederlands Dans Theater 2. Nieuwe werken: '?' , choreografie, toneelbeeld en licht: Patrick Delcroix. Mellantid, choreografie en toneelbeeld: Johan Inger. Verder: Solitaire, Lightfoot/Bach en Sans Réponse, Delcroix/Toure & Cooder. Gezien: 19 oktober, AT&T Danstheater, Den Haag. Tournee t/m 16 december. Inl 070-3609931.

De jongerenafdeling van het Nederlands Dans Theater, NDT 2, laat niet alleen telkens weer zien dat ze daar op onnavolgbare wijze zeer begaafde, interessante jonge dansers weten te selecteren en in een korte tijd tot een verrassend hoog niveau weten te brengen, de groep is ook een kweekvijver voor ontluikend en nog maar net ontloken talent. Dat talent kan van buiten komen, maar dient zich vooral aan via de jaarlijkse workshop van het 'grote' gezelschap. Zo biedt het NDT 2-programma in het Holland Dance Festival twee nieuwe choreografieën, naast reprises van Solitaire van de al bijna old-timer Paul Lightfoot, en van het amusante, voor de workshop van 1995 gemaakte Sans Réponse van Patrick Delcroix. Nieuw zijn een werk van Delcroix dat als titel een '?' meekreeg, en Mellantid, het officiële choreografendebuut van NDT 1-danser Johan Inger. Het vraagteken van Delcroix' werk staat voor 'wat zal er gaan gebeuren'. Delcroix schept al direct een sfeer van verwachting: een schommelende man, hoog in de lucht, drie meisjes met een glanzend ballonnetje boven het hoofd, een in touwen hangend mannenduo in een stalen frame, een eenzaam hoertje, verveeld papier versnipperend, de oplichtende armen, handen en het hoofd van een onzichtbare man in het achterdoek. De meisjes hupsen, zwieren en zwaaien met de heupen, het mannenkoppel manoeuvreert in de touwen, het hoertje vindt als partner alleen een dik rood koord, de schommelende man daalt naar de aarde om de realiteit aan te gaan. Het is een aaneenschakeling van fragmenten die als het ware steeds even één kamertje in het levenshuis belichten. Delcroix doet dat met een delicate humor en een voorzichtige dramatiek. De beelden zijn daarbij eigenlijk pregnanter dan de dansbeweging, die zoals te verwachten was, dynamisch en krachtig is, met swingende accenten in de gewrichten. Johan Ingers Mellantid heeft een artistieke volwaardigheid die de term 'veelbelovend' onbruikbaar maakt. Mellantid belooft niet veel, het geeft nu al het volle pond. De compositorische opbouw, de bewegingsinventie en expressie, de dosering en vormgeving van emotionele elementen vertonen nergens de typische beginnersfout van te lang, en een teveel van te weinig. Mellantid is Zweeds voor 'tussentijd', voor Inger hier de tijd tussen adolescentie en volwassenheid. De tijd waarin vriendschappen voor het leven ontstaan, de tijd waarin zoveel verwachtingen gekoesterd en gedroomd worden, de tijd van ontregelende gevoelens, zich uitend in extatisch geluk en hulpeloze onhandigheid. De tijd van onbekommerde bravoure en van peilloos diepe eenzaamheid. Inger heeft het allemaal in dans weten te vatten. De verbondenheid van de vier mannen, die ieder toch steeds weer even vluchten voor de eigen droom, de prille ontredderende, totale verliefdheid waarin iedere dansbeweging de befaamde vlinders in de buik suggereert, de getormenteerde eenzaamheid, gevangen in het frêle lichaam van een meisje, de gemeenschappelijk vrolijkheid die de paniek van komende volwassenheid moet maskeren. Inger weet een breed scala van emoties op te roepen in een prachtig rijke danstaal die in zijn aardse hoekigheid en diep gekromde ruggen soms aan Mats Ek doet denken, maar ook de vloeiende helderheid van Kylian in zich heeft. Het ovationele applaus na afloop kwam dan ook zeker niet alleen van de vele collegae in de zaal. De NDT 2-ers dansten voortreffelijk en het is bijna oneerlijk om er enkelen speciaal te noemen, maar toch, voor mij waren de veelzijdige, kwikzilverachtige Rei Watanabe en het tengere dansdier Joe Kanamori de uitschieters.

    • Ine Rietstap