Diplomaten vanmiddag in Brussel: Willy Claes treedt af als chef NAVO

BRUSSEL, 20 OKT. De Belgische politicus Willy Claes treedt af als secretaris-generaal van de NAVO. Diplomatieke bronnen in Brussel hebben dat vanmiddag gemeld. Het Belgische parlement heeft gisteren de immuniteit van Claes opgeheven en hem daarmee formeel in staat van beschuldiging gesteld in verband met de Augusta-smeergeld-affaire.

Claes kondigde aan dat hij later vandaag een persconferentie zou geven op het hoofdkwartier van het bondgenootschap in Brussel.

Vanochtend riep Claes de ambassadeurs uit de zestien NAVO-lidstaten bijeen voor een informele bijeenkomst. De meesten van hen ontmoette hij vanmorgen ook persoonlijk. Claes zou er bij de NAVO-ambassadeurs hebben gezegd dat hij zelf zijn aftreden aan de pers bekend wilde maken. Aan het begin van de middag was nog geen zekerheid over de precieze mededelingen van Claes, noch over de termijn waarbinnen een nieuwe kandidaat zal aantreden.

De positie van Claes aan het hoofd van de NAVO was onhoudbaar geworden nadat de Belgische Kamer van volksvertegenwoordigers gisteravond in grote meerderheid besloot hem door te verwijzen naar het Hof van Cassatie, de hoogste rechterlijke instantie in het land. Claes wordt ervan verdacht als minister van economische zaken op de hoogte te zijn geweest van betalingen van smeergeld aan de socialistische partij door de Italiaanse helikopterfabrikant Agusta en de Franse vliegtuigbouwer Dassault.

De verwijzing van Claes naar het Hof van Cassatie betekent niet dat hij schuldig is bevonden, maar wel dat de meerderheid van de parlementariërs meent er voldoende zwaarwegende aanwijzingen zijn voor een 'inbeschuldigingstelling' door het Hof. Van de 150 Kamerleden stemden gisteren 97 leden voor verwijzing, 52 stemden tegen en één volksvertegenwoordiger stemde blanco. Met name de socialisten stemden tegen. Zowel de christen-democratische CVP als de Vlaamse Socialistische Partij, die samen met de Franstalige socialisten en christen-democraten de regering vormen, had van te voren verklaard de zaak-Claes niet tot een binnenlandse partijpolitieke kwestie te willen maken.

Woordvoerders van de liberale oppositie zeiden dat ze zich niet willen uitspreken over de vraag of Claes schuldig is, maar dat het recht zijn loop moet hebben. De nieuwe voorzitter van de liberale VLD, Herman de Croo, zei wel dat Claes in politiek opzicht al eerder de consequenties had moeten trekken uit de affaires. Een woordvoerder van premier Dehaene zei vanochtend dat de premier “geen reactie” heeft op de jongste ontwikkelingen.

Pag.5: Kamer had slechts uur nodig om tot stemming te komen

De uitslag van de geheime stemming, die gisteravond even na tien uur bekend werd, vormde de dramatische afronding van een van de meest bewogen Kamerzittingen uit de Belgische parlementaire geschiedenis. Nooit eerder kreeg een 'burger' de gelegenheid om in het parlement te pleiten voor zijn eigen belangen. Kamerleden noemden de sfeer gisteravond tijdens de besloten zitting “soms sereen, soms emotioneel en soms agressief”. Naar verluidt was er doodse stilte toen Claes na zijn pleidooi het parlementaire halfrond verliet.

Nadat zijn advocaten het woord hadden gevoerd, nam Claes gedurende anderhalf uur het woord. Hij bezwoer de Kamerleden hem niet naar Cassatie te verwijzen. “Ik kom hier niet om te vechten maar om te winnen. Als u mij toch naar Cassatie verwijst, is dat politieke moord”, zei Claes herhaaldelijk. “Op mijn woord van eer als Belgische minister van staat kan ik zeggen dat ik compleet onschuldig ben.”

Claes wees er ook op dat hij het land 25 jaar heeft gediend. Hij verontschuldigde zich voor uitspraken die hij afgelopen weekeinde had gedaan over de CVP, nadat zaterdagochtend een meerderheid van de speciale onderzoekscommissie van de Kamer verwijzing naar Cassatie had geadviseerd. Claes reageerde toen met de opmerking dat de CVP wraak wilde nemen, omdat ze uit het provinciebestuur van Limburg werd geweerd.

Na het optreden van Claes had Kamer slechts een uur nodig om tot de afrondende stemming over te gaan. Daarvoor had Claes in een korte verklaring tegenover de massaal toegestroomde binnen- en buitenlandse pers, herhaald dat hij zich “volkomen onschuldig” acht in zowel de affaire-Agusta als in de zaak-Dassault. Claes zei ook dat hij er bij de Kamer op had aangedrongen geconfronteerd te worden met getuigen die tegenover procureur-generaal Jacques Velu verklarigen hebben afgelegd die “tegenstrijdig of genuanceerd” zijn ten opzichte van zijn lezing.

Claes verwijt procureur-generaal Velu dat hij slechts vermoedens tegen hem heeft, maar geen harde bewijzen op tafel legt. Zo stelt Claes er in 1988 niet van op de hoogte te zijn geweest dat een van zijn topambtenaren op het ministerie van economische zaken kennelijk heeft geknoeid bij de gunning van het Agusta-contract. De betrokken ambtenaar handelde “op eigen houtje”, aldus Claes. Hij beweert ook niets te hebben geweten dat, als compensatie voor de Agusta-order, onder andere een composietfabriek in het Limburgse Lummen zou worden gebouwd, in zijn kiesdistrict. Claes wist alleen dat die “ergens in Vlaanderen” kwam, zo herhaalde hij gisteren in de Kamer. Hij ontkent eveneens met vertegenwoordigers van Agusta contact te hebben gehad, zoals sommige getuigen beweren.