Belangrijke overwinning voor Republikeinen; Huis van Afgevaardigden achter korting 'Medicare'

WASHINGTON, 20 OKT. De Republikeinen in het Amerikaanse Congres hebben gisteren een belangrijke politieke overwinning geboekt. Met ruime meerderheid stemde het Huis van Afgevaardigden voor een ingrijpende hervorming van de nationale ziektekostenverzekering voor ouderen (Medicare). De bezuiniging die ermee gepaard gaat is een essentieel onderdeel van het Republikeinse plan om binnen zeven jaar het begrotingstekort in te lopen, een van de beloftes uit hun 'Contract met Amerika'.

President Clinton zei gisteren zijn veto over het wetsvoorstel uit te zullen spreken, als het in dezelfde vorm ook door de Senaat wordt aangenomen. Maar de president deed de Republikeinse meerderheid in het Congres ook een handreiking: voor het eerst zei hij het met hen eens te zijn dat het begrotingstekort binnen zeven jaar geëlimineerd kan worden. Bovendien sprak hij de verwachting uit met hen tot overeenstemming te kunnen komen over een minder vergaande hervorming van Medicare.

De Republikeinse leiders waren tevreden dat het hun gelukt is de eenheid in hun partij te bewaren bij dit politiek uiterst gevoelige onderwerp - slechts een enkele Republikein stemde tegen, de uitslag was 231 voor, 201 tegen. Medicare is een systeem van ziektekostenverzekering dat toegankelijk is voor alle 37 miljoen Amerikanen die ouder zijn dan 65 jaar of gehandicapt. Het is een van de fundamenten van de Amerikaanse gezondheidszorg, opgericht in 1965 onder president Johnson.

Lange tijd werd het door beide partijen als politieke zelfmoord beschouwd de uit de hand lopende kosten van het systeem aan te pakken. In de opiniepeilingen dalen de Republikeinen in populariteit sinds ze hun plan voor Medicare hebben ontvouwd. Maar de Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Newt Gingrich, omschrijft de hervorming van Medicare als “de kern van wat we proberen te doen om het land weer op het goede spoor te krijgen”. Vorige maand stemde het Congres al voor een radicale hervorming en beperking van de bijstand.

Het Republikeinse wetsvoorstel privatiseert een deel van de verzekering. De premies gaan omhoog, de vergoedingen aan artsen en ziekenhuizen omlaag, en de verwachte groei van de overheidsuitgaven wordt verminderd met 270 miljard dollar over de komende zeven jaar. Voor de langere termijn biedt het plan overigens geen oplossing: als rond 2010 de generatie na de oorlog geboren babyboomers met pensioen gaat, ontstaat er alsnog een gigantisch financieringsprobleem.

De Democraten hebben zich tot het laatst fel verzet tegen het hervormingsvoorstel, dat volgens hen een “aanslag op de armen is om een belastingsverlaging voor de rijken te betalen”. Zelf hadden ze een voorstel gedaan dat een bezuiniging van 90 miljard betekende, maar dat haalde het niet. Van beide kanten werd het debat de afgelopen weken met grote felheid gevoerd. De Republikeinen verdedigden hun voorstel met het argument dat Medicare zonder grondige hervorming “failliet” zou gaan.

De Republikeinen ontkennen dat de hervorming van Medicare te maken heeft met de belastingverlichting, maar beide zullen deel uit maken van de begrotingswet die de Republikeinen door het Congres hopen te krijgen. Gisteren stemde de Senaatscommissie voor financiën voor de belastingvermindering voor particulieren, die de federale overheid 245 miljard over zeven jaar zal kosten. Ook daarover zei Clinton zijn veto te zullen uitspreken.

Ondanks de aanneming van een aantal belangrijke Republikeinse wetsvoorstellen, dreigen de Republikeinen in tijdnood te komen met de voorbereidingen voor de wet waarin de hele federale begroting moet worden vastgelegd. Onder meer over de bezuinigingen op de landbouwsubsidies bestaat nog geen overeenstemming in de eigen gelederen. Alleen als Clinton de begrotingswet goedkeurt, heeft Gingrich gedreigd, zal het Congres instemmen met de verhoging van het schuldenplafond die nodig is wil Washington aan zijn betalingsverplichtingen kunnen blijven voldoen. De regering heeft Gingrich daarop verweten politieke spelletjes te spelen met de kredietwaardigheid van het land.

De president was gisteren overigens het mikpunt van spot van de Republikeinen. Dinsdagavond had hij vriend en vijand verbaasd, door tijdens een diner in Houston voor de inzameling van campagnegelden zijn spijt te betuigen over de belastingverhoging die hij in 1993 had doorgevoerd. De Democraten die indertijd hun nek hadden uitgestoken om de president te steunen, reageerden furieus nu zij opeens de zwarte piet toegespeeld kregen. De Republikeinen merkten tevreden op dat ze het voor een keer met Clinton eens waren. Maar het Witte Huis liet meteen weten dat Clinton verkeerd begrepen was. De president zelf zei gisteren dat hij de raad van zijn moeder had moeten opvolgen om nooit na zeven uur 's avonds een toespraak te houden, zeker niet als hij moe was. Hij trok zijn woorden niet expliciet terug.