Vrije Burger

In artikel 'Partijhervormers moeten eerst maar eens op zoek naar een missie' (NRC Handelsblad, 6 oktober) stelt Hans Wansink, dat de moderne burger zich bevrijd heeft van de paternalistische staat. Hij noemt het met Hofland “de dekolonisatie van de burger”. De vrije burger slaat rechts af, de markt op. Links was hetzelfde als staat, die bevoogde.

Maar hoe vrij is die burger? En wie geniet die vrijheid? Is het niet de vrijheid van de slaaf en de verslaafde? Je moet vechten en presteren op de totale markt. Winnaars laten massa's verliezers achter zich, landelijk en wereldwijd. Je wordt verpletterd onder commercie en consumptie, geld maken moet. Werklozen en andere kanslozen kunnen geen vuist maken en zich niet vrijvechten. Onderklassen groeien als gras. De rijkdom van de vrije burger maakt de wereldbevolking arm en put de aarde uit. Hebben wij dan niets geleerd van de geschiedenis?

Zouden het liberalisme en de vrije burger niet wat bescheidener dienen te zijn? Overwinning staat toch niet gelijk met gelijk? In onze eeuw kwamen depressie, fascisme, wereldoorlogen, sociaal verval en ecologische uitputting toch niet uit het niets? Liberalisme heeft dat alles niet kunnen tegenhouden, integendeel.

De vrije burger, met name de Westerse, de Europese, zal als eerste naar een humane en houdbare missie op zoek moeten. Vrijheid is de allermoeilijkste en tot nu toe minst gelukte opgave van de mens. Het is het meest schaarse goed. Daarom worden zoveel vervalsingen van vrijheid als echt verkocht. Het zijn sterke benen die de vrijheid dragen.

    • Herman Verbeek Groningen