Nieuw Barings-rapport is uiterst pijnlijk voor de Britten

SINGAPORE, 19 OKT. BBC-verslaggever David Willis stond gisteren in alle vroegte met zijn cameraman op de stoep van de koloniale villa van voormalig Barings-manager James Bax op Mount Pleasant Road in het groene hart van Singapore. De Britse journalist had geruchten gehoord dat Bax strafrechtelijk vervolgd zou worden door de Singaporese autoriteiten wegens zijn rol in de ondergang van de 232-jaar oude bank in februari dit jaar. En Willis wilde nu commentaar van Bax, of een 'camera-shot' van hem in de deuropening.

Maar hij wachtte tevergeefs. Bax kwam niet naar buiten, diens dienstbode wenste de heren niet naar binnen te laten en derhalve droop het tv-duo na twee uur zeuren en wachten maar weer af.

Een paar uur later bleek tijdens een persconferentie van Singapore's Commercial Affairs Department (CAD), de recherchedienst van het ministerie van financiën, dat nog niet zeker is of Bax strafrechtelijk vervolgd zal worden. Maar de kans is wel groot. De Singaporese autoriteiten onderzoeken op dit moment of naast Nick Leeson nog andere Barings-medewerkers schuldig zijn aan de val van de bank. En Bax staat samen met Peter Norris, hoofd van de Baring Group, en financieel-directeur Geoffrey Broadhurst bovenaan het lijstje van Singapore's CAD. Zij worden er van verdacht onder één hoedje met elkaar te hebben gespeeld en al voor de definitieve ondergang van de bank van Leeson's opgebouwde miljardenverliezen te hebben geweten. Ze hadden de ramp volgens de CAD zelfs kunnen voorkomen.

Die conclusies komen voort uit een dinsdag door de Singaporese minister van financiën Richard Hu gepresenteerd rapport waarin de ondergang van Barings tot in detail staat weergegeven. Het 183 pagina's tellende verslag heeft de Barings-affaire in Singapore weer nieuw leven ingeblazen aan de vooravond van de terugkeer van het middelpunt van de zaak: Nick Leeson.

De 28-jarige Brit komt zo goed als zeker nog dit jaar terug naar de plek, waar hij met miljardenspeculaties zijn werkgever te gronde richtte. Het lijkt er zelfs sterk op dat Leeson voor zijn proces wil samenwerken met de lokale autoriteiten nu uit het nieuwste rapport duidelijk blijkt dat hij niet alleen schuldig is geweest aan de ondergang van Barings. Eén van Leeson's advocaten liet al weten dat zijn cliënt klaar is om berecht en gestraft te worden voor wat hij heeft gedaan.

Leeson zal met enige opluchting notie hebben genomen van het Singaporese rapport. De conclusies staan bijna haaks op eerdere bevindingen van de Bank of England over de zaak. De Britse bank legde de schuld vrijwel volledig bij Leeson. Ze wees er alleen op dat het senior-management wel iets meer had kunnen doen om de verliezen die Leeson leed te beperken.

Het CAD-rapport is daarom een klap in het gezicht van de Britten en wijst de Barings-top op grote tekortkomingen in hun werkwijze in het verleden. De Singaporese onderzoekers stellen dat de ondergang van Barings voorkomen had kunnen worden. Maar dat dat uiteindelijk niet lukte, lag aan “institutionele incompetentie, een totaal ontbreken van controle binnen de bank en een algemeen gebrek aan kennis over de aard van de derivatenhandel onder het management.” Die conclusies vormen nu aanleiding voor nader onderzoek.

“Iedereen die de bepalingen van de wet hier overtreden heeft, zal strafrechtelijk vervolgd worden”, vertelde Lawrence Ang, hoofd van de CAD gisteren. Ang noemde geen namen, maar zei dat Singapore ook van voormalig Barings-medewerkers van wie blijkt dat ze de wet hebben overtreden, uitwijzing zal verzoeken. James Bax, één van de weinige betrokkenen die nog in Singapore woont, heeft inmiddels zijn paspoort moeten inleveren.

Het tot in detail uitpluizen van de waarheid achter Barings' val, is voor Singapore van groot belang. De stadstaat wil aan de wereld laten zien dat het hier menens is en er niet met de regels gesold kan worden. Het land profileert zich graag als het veilige, goed georganiseerde en zeer solide financiële centrum van het Verre Oosten en zag die status door de Barings-affaire in gevaar komen. Dat nu blijkt dat de schuld voor het overgrote deel bij de Britten zelf ligt, komt wat dat betreft goed uit.

Toch sparen de Singaporese autoriteiten in hun rapport ook hun eigen beurs niet. De Singapore International Monetary Exchange (Simex) wordt verweten dat het niet snel genoeg heeft ingespeeld op de situatie rondom Barings Futures Singapore, de afdeling van de bank waar Nick Leeson werkte. Die situatie was eind 1994 al bekend bij de leiding van Simex, maar vanuit de organisatie werd vervolgens niets ondernomen. “Simex bleef te lang vertrouwen op de reputatie en de naam van Barings”, zegt Nicky Tan, een van de accountants die het rapport opstelde.

De leiding van Simex zal echter niet strafrechtelijk vervolgd worden. Maar de beschuldiging aan het adres van de Singaporese beurs vergroot de objectiviteit van het rapport en legt de schuld pijnlijk duidelijk bij de Britten.

    • Max Christern