Neanderthaler kindergraf gevonden bij Aleppo in Syrië

Syrische en Japanse onderzoekers hebben het skelet gevonden van een Neanderthaler kind, dat begraven lag in een grot in Dederiyeh, 400 kilometer ten noorden van de Syrische hoofdstad Damascus en 60 kilometer ten noordwesten van Aleppo. Volgens de deskundigen is het skelet opmerkelijk goed bewaard gebleven. Het lag ongeveer anderhalve meter onder de oppervlakte. (Nature, 19 oktober).

In de wetenschap wordt veel gediscussieerd over de positie van de vroege, uit Afrika afkomstige 'moderne' mens ten opzichte van zijn tijdgenoten, de Neanderthalers. Een aanknopingspunt bieden de typerende stenen vuistbijlen die men vaak bij de hominidenfossielen aantreft. Volgens één theorie zou de moderne Homo sapiens zo'n 100.000 jaar geleden in de Levant zijn verschenen, waar hij samenleefde met de Neanderthalers die pas later in dit gebied kwamen. Volgens een andere theorie waren de vroege moderne mens en de plaatselijke Neanderthalers beide varianten van Homo sapiens in de Levant( die klein Azië, Syrië en Egypte omvat). Of misschien ontmoetten Europese Neanderthalers en uit Afrika afkomstige 'moderne' mensen elkaar in het Midden-Oosten. Volgens de auteurs in Nature hadden beide 'bevolkingsgroepen' hun eigen steenhouwersindustrie. Die van de Neanderthalers is van het type Tabun-B, die van de vroege Homo sapiens van het type Tabun-C. De naamgeving is afgeleid van de oorspronkelijke vindplaats in de Tabun-grot. Men houdt het er nu op, dat beide typen steenhouwerijen in verschillende streken in de Levant voorkwamen en dat ook de beide menssoorten in de Levant hun eigen leefgebied hadden en niet samen in het zelfde gebied woonden.

Volgens de onderzoekers heeft men niet eerder zulke duidelijke aanwijzingen over de begrafenisrituelen van de Neanderthalers gevonden als nu in de grot bij Dederiyeh. Het kind was op de rug gelegd, met gestrekte armen en gebogen benen. Aan het hoofdeinde lag een bijna rechthoekig stuk kalksteen, en op de plaats van het hart was een kleine driehoekige steen neergelegd. Zulke grafstenen van kalksteen zijn zeldzaam in deze regio.

De schedel van het kind vertoont dezelfde typerende trekken als Europese Neanderthalers: vrijwel geen kin, prominente wenkbrauwen en een terugwijkend voorhoofd. Dit is de jongste tot nog toe gevonden Neanderthaler met een zo complete schedel. Aan de ontwikkeling van het melkgebit te zien kan het kindje niet ouder dan een jaar of twee geweest zijn, maar de grootste schedelomvang bedroeg maar liefst 132 millimeter, wat overeenkomt met de moderne maten van een zesjarig Japannertje

    • Marion de Boo