Joegoslavië en Bosnië: kantoren in hoofdsteden

SARAJEVO/BRUSSEL, 19 OKT. Bosnië en Joegoslavië (Servië en Montenegro) zullen in elkaars hoofdsteden 'verbindingskantoren' openen. Dat heeft de Amerikaanse vredesgezant Richard Holbrooke gisteren bekend gemaakt.

Het openen van de kantoren in Belgrado en Sarajevo houdt volgens Holbrooke nog niet in dat beide landen diplomatieke relaties met elkaar aangaan. Belgrado weigert vooralsnog de Bosnische regering te erkennen. Hij noemde het besluit “een kleine stap op een lange weg” [naar vrede]. Het openen van de kantoren betekent het hoogste contact op formeel niveau tussen Joegoslavië en Bosnië, sinds Bosnië in 1992 de onafhankelijkheid uitriep en de Joegoslavische federatie verliet.

Holbrooke is vandaag in de Kroatische hoofdstad Zagreb om president Franjo Tudjman af te houden van een offensief in de door Serviërs bezette regio Oost-Slavonië. Holbrooke voegt zijn stem bij die van talloze Westerse functionarissen die Tudjman de afgelopen dagen gewaarschuwd hebben voor een nieuw Kroatisch militair avontuur, omdat het vredesproces in ex-Joegoslavië zou ontwrichten.

Anders dan bij het Kroatische offensief in de door Serviërs bezette Krajina, waarbij Servië zich afzijdig hield, wordt aangenomen dat de Servische president Milosevic het Joegoslavische leger de Serviërs in Oost-Slavonië nu te hulp zal laten komen. Militaire waarnemers melden omvangrijke Servische en Kroatische troepenbewegingen nabij het gebied.

Tudjman voert momenteel campagne voor de komende verkiezingen (29 oktober). Op verkiezingsbijeenkomsten zegt hij steeds dat hetvterugwinnen van Oost-Slavonië “met alle middelen” voor hem “prioriteit” heeft. De Kroatische legercommandant, generaal Zvonimir Cervenko, zei gisteren dat “het Kroatische geduld [met onderhandelingen over teruggave van Oost-Slavonië] grenzen heeft”.

Rusland en de NAVO hebben nog steeds geen overeenstemming bereikt over de voorwaarden waaronder Russische soldaten deel kunnen uitmaken van een internationale strijdmacht die moet toezien op het naleven van een vredesakkoord in Bosnië. De Russische president Jeltsin herhaalde vandaag zijn standpunt dat “Russische soldaten niet onder NAVO-bevel zullen opereren”. Rusland heeft de NAVO voorgesteld de vredesmacht - die zo'n 60.000 man moet omvatten - een “roulerend commando” te geven. Vandaag vergadert een Russische diplomatieke en militaire delegatie met de NAVO-ambassadeurs in Brussel.

De Bosnisch-servische president Radovan Karadzic heeft gezegd dat de twee Franse piloten die de Bosnische Serviërs gevangen hielden zijn “ontvoerd”. Tijdens een persconferentie in zijn hoofdkwartier in Pale zei hij “een moslimgroep of een groep terroristen” ervan te verdenken de piloten te hebben gekidnapt. De twee werden op 30 augustus, op de eerste dag van de NAVO-aanvallen tegen de Bosnsische Serviërs in hun Mirage-jachtbommenwerper neergeschoten. Weken later werden foto's van de twee officieren in Servische gevangenschap vrijgegeven. De Franse regering zegt te vermoeden dat de twee zijn meegenomen door een afvallige Servische factie, en is bevreesd voor gijzelingen van het type dat in de jaren tachtig in Libanon aan de orde van de dag was. (AFP, Reuter, AP)