Griepprik bij gezonde volwassenen verlaagt ziekteverzuim

Vaccinatie tegen griep spaart levens bij kwakkelende mensen. Bij gezonde ouderen en volwassenen wordt vaccinatie niet aangeraden. In Nederland lopen de meningen uiteen over de vraag of er veel ziekte en dood wordt voorkomen door 65-plussers jaarlijks op te roepen voor vaccinatie, want de 2.000 tot 3.000 griepdoden die een matige griepwinter eist, vallen voornamelijk in de groep zieken.

Economisch gezien heeft het echter wel zin, zo is nu aangetoond, om werknemers jaarlijks te vaccineren (The New England Journal of Medicine, 5 okt.). In Minneapolis meldden zich herfst vorig jaar 849 mensen met een volledige baan aan voor een onderzoek naar griepvaccinatie. De helft kreeg vaccin ingespoten, de andere helft kreeg een placeboprik. Artsen en proefpersonen wisten niet wie het echte vaccin kreeg.

In de eerste week na de vaccinatie zorgden de bijwerkingen van de prik voor een hoger ziekteverzuim in de gevaccineerde groep. Het verzuim was 4,5 dag per 100 mensen in de placebogroep en 6,5 dag per 100 mensen in de groep die het echte vaccin hadden gekregen. Maar in volgende maanden werd dit verzuim meer dan goedgemaakt: in de placebogroep was het ziekteverzuim 203 dagen per 100 mensen, tegen 129 dagen in de groep gevaccineerden.

Het verschil werd vooral veroorzaakt door minder verzuim voor ziekten van de luchtwegen. Mensen die geen echte griep krijgen, worden toch vaak flink verkouden van het influenzavirus. De gevaccineerden meldden 20% minder dagen met verkoudheid en 44% minder doktersbezoek. Aan kosten voor doktersbezoek en vaccinatiemateriaal werd 6 dollar per persoon bespaard. Als het ziekteverzuim werd meegeteld (100 dollar per dag) kwam de totale winst van vaccinatie op 47 dollar per persoon.

Niet verbazingwekkend is dat slechts de helft van de proefpersonen juist schatte of ze met een echt vaccin of met een placebo waren ingeënt. Het is al lang bekend dat vaccinatie griep niet voorkomt. Zelfs de influenzavirussen waartegen is gevaccineerd kunnen toeslaan. Alleen verloopt de ziekte milder dan bij ongevaccineerden.

In het redactioneel commentaar wordt erop gewezen dat dit onderzoek overtuigend is, vooral omdat de proefpersonen is gevraagd naar hun dagelijks functioneren en eigen ziekmeldingen. De afgelopen twee decennia is wel eerder geprobeerd om aan te tonen dat vaccinatie van gezonde volwassenen met een baan economisch nut had, maar de resultaten waren altijd omstreden.