CDA wil hoorzittingen over rol van Dutchbat

DEN HAAG, 19 OKT. Het CDA wil hoorzittingen over het optreden van Dutchbat in Srebrenica. Morgen bespreekt de ministerraad het rapport van de landmacht, naar aanleiding van de debriefings van 400 militairen van Dutchbat. Minister Voorhoeve (defensie) concludeert uit het onderzoek dat de zware internationale kritiek niet terecht is. Hij is van oordeel dat het bataljon onder zeer moeilijke omstandigheden heeft “gedaan wat het kon doen”.

Het CDA neemt daar geen genoegen mee. Het vindt dat de onderste steen boven moet komen nu Nederlandse VN-commandanten zich in het openbaar hebben uitgelaten over 'de aanval die niet kwam' - het mislukken van een VN-poging de val van Srebrenica te voorkomen. Het CDA vindt dat de VN-commandanten moeten getuigen in de Kamer. Het ziet ernaar uit dat andere politieke partijen zich niet tegen het CDA-verzoek zullen keren.

Voor een hoorzitting in de Kamer moeten volgens het CDA in ieder geval worden uitgenodigd brigade-generaal Nicolai, chef-staf van de VN in Sarajevo, kolonel Brantz van de VN-staf in Tuzla en kolonel De Jonge uit Zagreb. Ook chef-defensiestaf generaal Van den Breemen en bevelhebber van de landmacht luitenant-generaal Couzy zullen worden uitgenodigd. Dat geldt mogelijk ook voor de begeleiders van het onderzoek, oud-minister De Ruiter en voormalig chef defensiestaf generaal b.d. Huyser.

Het CDA en GroenLinks vroegen eerder al om een onafhankelijk onderzoek naar het Nederlandse optreden in Srebrenica.

Pag.3: Argwaan in VN en Navo over optreden van Dutchbat

De regeringspartijen wilden voorafgaand aan een onafhankelijk onderzoek de landmacht zelf de kans geven om te 'debriefen'. Later zegde minister Voorhoeve toe dat ook andere getuigen gehoord konden worden. De regeringspartijen willen niet dat de affaire Srebrenica een slepende zaak wordt in het parlement, omdat bij de landmacht grote hervormingsoperaties worden uitgevoerd en een moeizame overschakeling gaande is van een dienstplichtigen- naar een beroepsleger.

Ook binnen de Verenigde Naties zijn stemmen opgegaan voor een onafhankelijk onderzoek. Alle onthullingen over het optreden van Dutchbat hebben zowel in de Verenigde Naties als binnen de NAVO tot argwaan geleid. Men begrijpt niet waarom de Nederlandse regering het bataljon eerst als helden binnenhaalde om vervolgens een 'zelfkastijding' te laten volgen met steeds weer nieuwe belastende feiten.

Voorhoeve zegt in een ontwerp-brief die morgen in het kabinet wordt besproken dat zich geen nieuwe feiten hebben geopenbaard die 'ten detrimente' van het bataljon zijn. Dutchbat heeft aanvankelijk verzet geboden toen de Bosnische Serviërs aan hun opmars begonnen, herhaaldelijk luchtaanvallen aangevraagd ondanks het gevaar voor de gegijzelde Nederlanders en tenslotte dekking gegeven aan vluchtende burgers.

Wel blijkt uit de debriefings dat er fouten zijn gemaakt bij de communicatie tussen het bataljon te velde, de VN-staf, de landmacht- en defensie-staf. Voorhoeve stelt voor dat bij vredesoperaties de defensiestaf in de toekomst meer te zeggen krijgt. Bij de landmacht is hiertegen veel verzet. Men is van mening dat uit de debriefings blijkt dat Dutchbat heeft gedaan wat het kon en dat bevelvoering bij de bevelhebber thuishoort.