Uitvinders

Grafiek: Al vele tientallen jaren bestaat het gerucht dat in de kluis van een Nederlandse gloeilampenfabrikant een octrooi voor een eeuwig brandende gloeilamp ligt. Dit is niet waarschijnlijk. Ten eerste wordt elke octrooiaanvraag en elk verleend octrooi gepubliceerd. Ten tweede is een octrooi maximaal twintig jaar geldig. Als het octrooi dus mocht bestaan, dan is het openbaar en reeds verlopen. Een ieder zou dan ook met de fabricage van deze gloeilamp kunnen beginnen.

Bij het Europees Octrooi Bureau werden in 1994 284 octrooiaanvragen per miljoen Zwitsers ingediend. Daarmee zijn Zwitsers koplopers bij het uitvinden. Nederland staat na Luxemburg op de derde plaats.

Een octrooi - of patent, er bestaat geen verschil tussen - wordt toegewezen aan een uitvinder wanneer de uitvinding aan drie vereisten voldoet: nieuwheid, inventiviteit en industriële toepasbaarheid. Van het moment van aanvraag bij het EOB duurt het gemiddeld ruim drie jaar voordat over de aanvraag wordt beslist. Van alle aanvragen wordt op den duur ongeveer 63 procent toegekend. De aanvraagprocedure kost ongeveer vijftienduizend gulden. Na toekenning volgen vertaal- en jaarlijkse instandhoudingskosten. Als een gemachtigde zijn octrooi twintig jaar in stand wil houden, lopen de totale kosten op tot enkele tonnen. De octrooihouder moet dan nog wel zelf op toezien dat er geen inbreuk op zijn octrooi gemaakt wordt.

Uit een studie van de Europese Commissie blijkt dat in Nederland jaarlijks 3 miljard gulden verspild wordt aan onderzoek dat reeds door anderen is gedaan. De verspilling aan 'dubbelonderzoek' kan grotendeels voorkomen worden door reeds bestaande octrooien te bestuderen.

    • Jan Reinier Voûte