'Er is een hoop spannends te beleven in de techniek'

GRONINGEN, 18 OKT. Oud-natuurkundeleraar H. Bol kijkt naar een van de eerste telegrafie-apparaten van Marconi. Hij snapt niet helemaal hoe het werkt, maar hij vindt het “reuze interessant”. Net als het model van de Oostersluizen dat hij zojuist heeft gezien. “Alleen de scholieren die er bij stonden, hadden geen geduld tot het water hoog genoeg stond.” Ze zijn tegenwoordig niet meer zo diepgaand, vindt Bol. “Hoewel, die HTS'ers die hier rondlopen zijn natuurlijk wel goede leerlingen geweest.”

Op de wetenschaps- en techniekmanifestatie Magiorama in Groningen, die afgelopen weekeinde is begonnen en nog tot zondag 29 oktober duurt, wemelt het 's middags van de middelbare scholieren. Ze spelen met computers, doen scheikundeproeven, worden door elkaar getold in de 'multi-axiale astronautensimulator' en laten zich van alles uitleggen door de 'magioranten', studenten die door de organisatie zijn ingehuurd om iedereen aan te spreken.

De Martinihal in Groningen is omgetoverd tot één groot laboratorium. Naast beta-wetenschappen zijn vakken als taal en psychologie vertegenwoordigd. “Alles is hands-on en interactief”, zegt organisator W. Jonker. “Je moet de handen uit de mouwen steken en het is geen eenrichtingverkeer”, legt hij uit.

Doel van de manifestatie is het publiek te tonen dat wetenschap niet alleen bestaat uit moeilijke formules, saaie experimenten of deftige publicaties. Jonker: “Er is een hoop plezier en spannends te beleven in de techniek. Toch loopt de belangstelling terug. Daar willen we wat aan doen.” Universiteiten, hogescholen, musea en bedrijven zijn op de manifestatie aanwezig. Twaalf kunstenaars tonen werk dat met wetenschap verband houdt. Jonker heeft hen uitgenodigd, want hij wil ook de “emotionele en poëtische kant van de wetenschap” belichten. Een goede wetenschapper heeft daar volgens hem oog voor.

Magiorama is voor jong en oud, beklemtoont Jonker. Hij hoopt vooral dat hele families het evenement bezoeken. “Als een kind enthousiast thuiskomt, maar opa roept meteen dat hij accountant moet worden omdat hij dan beter verdient, is het effect alweer weg.”

Deze middag zijn bussen met scholieren uit het hele land naar Groningen gekomen. De astronauten-simulator van de Noordwijk Space Expo is het meest in trek. Dankzij drie grote zogeheten cardanische ringen wordt de proefpersoon op de stoel in het midden alle kanten opgedraaid. Vrijwel niemand wordt misselijk, want de maag blijft op één hoogte en het evenwichtsorgaan raakt niet verstoord doordat de bewegingen willekeurig zijn.

Elfjarige Perry, lang haar en Nike-gympies, vond het 'cool' in de simulator. Zijn vriendje Jan-Hendrik staat er bij. Hij durft niet. “Ik word altijd misselijk”, zegt hij. Jan-Hendrik heeft even in de rij gezeten, maar een 'magisch fietswiel' trok zijn aandacht. Als een magiorant langsloopt en vraagt of Perry en Jan-Hendrik willen zien hoe je zout maakt, roept Perry luidkeels: “Ja, wreed”. De twee jongens rennen achter de studente aan.

Even verderop wordt de sprekende computer voortdurend in beslag genomen door groepen scholieren. 'Rotop', 'Martijn is gek', 'Gajetochlekkurrukke'. De computer spreekt het allemaal zonder schroom uit. Als het even rustig is, krijgt de veertienjarige Jos de kans even iets in te tikken. 'Endoplasmatischreticulum' zegt de ingeblikte stem in zijn opdracht. Jos moet er erg om lachen. Waarom? “Oh, dat is iets van biologie”, en hij rent weg.

Oud-natuurkundeleraar Bol vindt het goed dat met deze manifestatie scholieren voor exacte vakken worden geïnteresseerd. De school waar hij les gaf had een mooi praktikumlokaal, maar door bezuinigingen werden de groepen te groot om een goed praktikum te geven. “Leerlingen vonden deze lessen enorm leuk. Heel jammer dat dat niet meer kon.”

    • Herman Staal