'Twijfel aan democratisch gehalte komende verkiezingen in Kroatië'

ZAGREB, 17 OKT. Er bestaat gerede twijfel of de Kroatische parlementsverkiezingen van 29 oktober democratisch zullen verlopen. Dat schrijft het National Democratic Institute (NDI), een groep Amerikaanse politieke waarnemers, in een rapport dat gisteren in de Kroatische hoofdstad Zagreb is gepubliceerd.

Het NDI is een in Washington gevestigde en met Amerikaans overheidsgeld gefinancierde groep juristen en academici die zich onder meer bezighoudt met de overgang van voormalige communistische landen naar een democratisch staatsbestel.

Volgens het NDI bevoordeelt president Tudjman systematisch zijn eigen partij, de Kroatische Democratische Unie (HDZ). Volgens het NDI heeft Tudjman bijvoorbeeld de grenzen van kieskringen zo laten veranderen dat stemmen van Kroatische nationalisten zwaarder wegen dan die van de Servische minderheid. In een door het Kroatische parlement op 18 september aangenomen kieswet is ook geregeld dat Kroaten buiten Kroatië mogen stemmen en dat nieuwsmedia slechts beperkt toegang krijgen.

Het NDI zegt dat Kroatië nog niet voldoet aan Westerse democratische criteria. De Europese Unie heeft dat als voorwaarde gesteld voor toelating van Kroatië tot de EU.

De parlementsverkiezingen zijn de tweede sinds Kroatië zich in 1991 afscheidde uit de Joegoslavische federatie. Kroatië had toen 4,7 miljoen inwoners. Het huidige aantal is door migratie ten gevolge van de oorlog onbekend. Wel is zeker dat 400.000 mensen “van Kroatische origine” buiten de Kroatische grenzen nu de gelegenheid krijgen te stemmen. Daarvan woont driekwart in het naburige Bosnië.

Een poging om de stagnerende onderhandelingen over de door Serviërs bezette Kroatische regio Oost-Slavonië nieuw leven in te blazen, is gisteren mislukt. Thorvald Stoltenberg, bemiddelaar namens de Verenigde Naties, en de Amerikaanse ambassadeur in Kroatië, Peter Galbraith, slaagden er tijdens een vier uur durende ontmoeting met een Servische delegatie in Erdut niet in vooruitgang te boeken. Intussen neemt de vrees toe dat Kroatië met geweld zal proberen Oost-Slavonië terug te krijgen. Het land heeft elitetroepen naar Oost-Slavonië gedirigeerd. Verwacht wordt dat bij een Kroatisch offensief Servië niet afzijdig zal blijven. Ook Servië heeft eenheden, waaronder tanks, naar het gebied gestuurd.

President Tudjmans populariteit onder nationalisten is door zijn succesvolle offensief in de Krajina, deze zomer, toegenomen. Zijn voornemen om Oost-Slavonië terug te winnen - “als het niet vreedzaam is desnoods met andere middelen” - domineert zijn verkiezingscampagne. (AFP, Reuter)