KNVB wil meer greep op televisiebeelden van voetbal; Gesprekken tussen Zeist en EndeMol over samenwerking

ROTTERDAM, 17 OKT. Onder het mom 'blijf baas in eigen huis' onderzoekt de KNVB de mogelijkheid om de produktie van voetbalbeelden op televisie zoveel mogelijk in eigen beheer te houden. Gedacht wordt onder meer aan een joint venture met een of twee bestaande produktiebedrijven als EndeMol of het NOB. De voetbalbond streeft in deze gezamenlijke onderneming naar een meerderheidsbelang van 51 procent. Met EndeMol zijn daarover inmiddels gesprekken gevoerd.

De KNVB heeft zich sinds eind vorig jaar verdiept in de ontwikkelingen in medialand, nadat de NOS het contract van de tv-rechten voor competitiebeelden en bekervoetbal, dat per 1 juli 1996 afloopt, tussentijds wilde openbreken en verlengen. De bond hield echter de boot af en voert na een oriënterende fase van een half jaar nu informatieve gesprekken met potentiële kandidaten. Onlangs heeft een onderhoud plaatsgehad met de Holland Media Groep (RTL/Veronica), eind deze maand is de NOS aan de beurt. De KNVB wil ook de rechten van het Nederlands elftal in de onderhandelingen meenemen. Tot medio volgend jaar zijn die nog in handen van het Duitse sportmarketingbureau UFA. De KNVB heeft er nu voor gekozen rechtstreeks zaken te doen met de zendgemachtigden.

De voetbalbond wil van de geïnteresseerde tv-media weten wat zij vinden van het voornemen in zee te gaan met een produktiebedrijf voor de afname van voetbalbeelden. Vooralsnog lijkt de dans om de rechten een tweestrijd te worden tussen de publieke omroepen (NOS) en RTL/Veronica (HMG), terwijl zenders als SBS 6 en Supersport meedingen naar sublicenties. “Wij willen eigenlijk af van de bestaande situatie waarin de kopers, in dit geval de NOS en UFA, alle zeggenschap hebben over de tv-rechten”, legt Peter Groenenboom uit. Als sectiebestuurslid betaald voetbal heeft hij mediazaken in zijn portefeuille en voert hij namens de KNVB de onderhandelingen met de zendgemachtigden.

Groenenboom, in het dagelijks leven directeur van Internatio Müller, geeft aan dat de ontwikkelingen in het mediapark, vooral de invoering van de digitale televisie, de voetbalbond noopt tot een andere strategie. “Straks hebben we misschien tweehonderd zenders. Allemaal meer van hetzelfde. De huidige tv-contracten hebben voor ons twee nadelen: je hebt als bond je toekomst niet meer in handen omdat je de rechten afstaat. En punt twee: er ontstaan geen uniforme formules in programmering, waardoor je een soort lappendeken krijgt van voetbaluitzendingen.”

De eventueel nog op te richten joint venture moet meer structuur brengen in het uitzenden van de voetbalbeelden. Groenenboom heeft het dan meer over de omlijsting dan de journalistieke invulling. Of harde overtredingen die de scheidsrechter niet zag, zoals het vingertje van Edwin Gorter in de ogen van een PSV'er, dan nog uitgebreid in beeld mogen komen, vindt Groenenboom een detail. “Alleen als het de bedoeling zou zijn om anti-beelden te laten prevaleren om je produkt schade toe te brengen, dan zeg ik: nou nee. Dat niet. Maar het gaat er in eerste instantie om dat er een eenheid komt in de lengte van de programma's, de kanalen, de uren van uitzending en de omlijsting. De beelden van eerste-divisiewedstrijden moeten op een volwaardige manier gepresenteerd worden en niet in het verlengde van de eredivisieduels.”

Volgens Groenenboom zal een produktiesamenwerking met EndeMol, dat veel zaken doet met HMG, niet leiden tot een voorkeurspositie voor RTL inzake de uitzendrechten. De gedachte van een leek, volgens de sectiebestuurder. “Als een bedrijf zo zou handelen, betekent dat het einde van zijn business. Philips bijvoorbeeld levert transistoren aan bedrijven in de hele wereld. Als het management in Eindhoven één onderneming zou laten prevaleren, kan de produktie wel worden stopgezet.”

De KNVB zal de tv-rechten te koop aanbieden in deelpakketten. De eredivisie wordt bijvoorbeeld gekoppeld aan het bekervoetbal, de eerste divisie aan het Nederlands elftal. De samenstelling van die pakketten wordt momenteel in het diepste geheim voorbereid in Zeist. Vermoedelijk eind november zullen de zendgemachtigden de offertes in de bus krijgen. Dan pas treedt de daadwerkelijke fase van onderhandeling in. Het streven naar uniformiteit heeft de KNVB doen twijfelen aan het opsplitsen van de rechten over verschillende zenders. “Als gewone consument voel ik weinig voor veel zappen”, zegt Groenenboom. “Je kunt je produkt over meerdere zenders verdelen. Maar willen we dat ook? Ik weet het nog niet. Veel zal afhangen van de opbrengst, de uniformiteit, de kostenbeheersing en de mogelijkheid tot controle.”

Het wordt pas echt overzichtelijk voor de KNVB als de rechten worden uitgebaat op een sportzender, waarin de bond participeert. Groenenboom speelt al enige maanden met die gedachte. Aanvankelijk leek dat plan pas aan de orde na de komende contractperiode van vier jaar. De ontwikkelingen kunnen echter in een stroomversnelling raken. RTL 5 is reeds genoemd als uitzendkanaal en KPN als exploitant voor de sportzender. Groenenboom: “Dit is bij ons binnen komen dwarrelen als een mogelijkheid. Als er in Nederland een sportkanaal verschijnt en grote jongens vragen ons om mee te doen, dan zullen wij daar verdomd goed over nadenken. Het hangt van de machtsverhoudingen en de investeerders af. Ik zeg nu zeker nog geen nee.”

Volgend jaar loopt ook meer dan de helft van de contracten af die de KNVB heeft met sponsors. Dit moet niet geheel los gezien worden van de tv-rechten. De bond wil de nieuwe verbintenissen met geldschieters zoveel mogelijk integreren in het mediabeleid. “We hebben geen zeggenschap over de Ster of IP (de twee bedrijven die reclamezendtijd verkopen, red.), maar het lijkt me straks dat onze sponsors bepaalde privileges verdienen op de zenders. We leven wat dat betreft niet meer in de middeleeuwen. Er zou op z'n minst een afspraak moeten komen dat de concurrenten van onze sponsors niet mogen adverteren rondom de voetbaluitzendingen.”

Hoofdsponsor Nationale Nederlanden heeft al gesprekken gevoerd met de KNVB over de verlenging van het sponsorcontract na november volgend jaar. Groenenboom: “We denken aan één hoofdsponsor met acht tot tien subsponsors. Daaronder versta ik niet suppliers als huisreisbureau Roever en vervoerder OAD. Met dit soort ondernemingen wordt straks een andere regeling getroffen. We streven naar contracten van vier jaar. Wij willen met onze sponsors een gemeenschappelijke visie ontwikkelen. Het moeten geïnspireerde partners zijn met een tevreden gevoel. Want zonder happy customers kunnen we het bij de KNVB wel vergeten.”

    • Erik Oudshoorn