Rode Hoed leest voor uit Hooglied: 'toch weer seks'

AMSTERDAM, 16 OKT. “Het boek waarin iedereen die een lichaam heeft zich kan herkennen.” Zo omschrijft voormalig priester Huub Oosterhuis het Hooglied. In het Amsterdamse cultureel centrum De Rode Hoed lazen actrice Netty Blanken en acteur Rudolf Lucieer gistermiddag voor uit 'Het Lied der Liederen' in een bewerking van Hugo Claus.

Het Hooglied is een try-out voor het hardop voorlezen en uitleggen van de hele bijbel. De Rode Hoed wil op deze wijze voortaan iedere zondag een deel uit de bijbel behandelen. “Ik schat dat we daar zo'n zeven jaar mee zoet zijn”, zegt Oosterhuis, directeur van De Rode Hoed.

“De bijbel is vreselijk misbruikt”, zegt Oosterhuis voorafgaand aan het Hooglied. “Eeuwenlang is het boek dogmatisch gelezen. Door theologische brillen met standpunten uit de veertiende eeuw.” Nu signaleert hij om hem heen de behoefte om de bijbel op een andere manier te lezen. “Sla de bijbel op een willekeurige pagina open en de zeggingskracht slaat je tegemoet.” Maar, waarschuwt Oosterhuis, “het is een moeilijk boek, je moet er veel voor weten.”

Tot op het tweede balkon was de voormalige remonstrantse schuilkerk gisteren gevuld. Volgens Oosterhuis “christelijken en niet-christelijken die zondags niet naar een gebedsdienst gaan, maar wel de bijbel heel spannend vinden”. Voorafgaand aan het lied legt hij hen uit dat Hooglied is geschreven in de vijfde eeuw voor Christus en dat de auteur onbekend is. Dat “woorden wonderen van geschiedenis zijn” en dat het Hooglied in dialoogvorm verhaalt van een vrouw die alle codes breekt omdat ze liefheeft. Hij belooft het publiek “een stroom aan beelden” en “flitsen van herkenning”.

Uit het Hooglied. Zij: 'Een zakje mirre is mijn liefste voor mij. Tussen mijn borsten zal hij rusten. (...)' Hij: 'Van honig druppelden je lippen honig en melk onder je tong en de geur van je kleren/als de geur van Libanon. (...)' Zij: 'Je zal me leren, ik zal je dorst lessen met de wijn van kruiden met de likeur van mijn granaat.'

Na anderhalf uur voorlezen en zingen versterven de laatste klanken van Suite Modale op dwarsfluit en piano. “Nu moet je niet meer praten”, zei professor Yehuda Aschkenasy die was uitgenodigd om over het Lied der Liederen te praten.

In het publiek applaudiseert Jan de Zee (57). Voor hem is “de schitterende poëzie” een allegorie voor de liefde van God voor de mens. Toch zag hij ook raakvlakken met zijn eigen leven. “Hoe de liefde wordt beschreven, etcetera...” Vorige week had hij het Hooglied in een verloren uur nog eens doorgelezen. Toen was het allemaal niet zo tot hem doorgedrongen. “Het vliegt je niet aan. Je moet er echt voor gaan zitten.”

Op de voorste rij hadden mevrouw Van den Berg (74) en haar man gezeten. Aan hem was het niet zo besteed. “Ik ben een exacte wetenschapper”, zegt hij vanachter zijn grijze ringbaard en ronde brilletje. Zij was gefascineerd. Haar bijbelkennis is minimaal (“ik ben opgevoed met het socialistische geloof”) en ze vindt het jammer dat de bijbel niet op openbare scholen wordt gelezen. “Niet als geloof, maar gewoon als geschiedenis.” Een vriendin kwam laatst naar haar toe met de vraag: “Goh, weet jij niet wat een goede bijbel is om in te lezen”. En een andere vriendin vertelde dat haar zoon - ook socialistisch opgevoed - zeer onder de indruk was geraakt van het Hooglied. “Alsof het ergens ligt te rijpen.”

Dat de lezing van de bijbel is begonnen met het erotisch liefdesgedicht lijkt mevrouw Van den Berg een verstandige keuze. “Het is helaas toch weer de seks dat veel mensen aantrekt.”

    • Monique Snoeijen