Politiek komt spoorwegen te hulp; NS-top verwacht oplossing conflict

UTRECHT, 16 OKT. De NS-directie wil in overleg met de vakbonden de reorganisatie van de spoorwegen aanpassen om de onrust in het bedrijf te bezweren. Deze veranderingen zijn het gevolg van de verzelfstandiging van de NS. De partijen roepen hiervoor opnieuw de hulp in van de politiek.

In de Tweede Kamer hebben PvdA en D66 al laten weten de NS tegemoet te willen komen door de verzelfstandiging over meer jaren te realiseren. Regeringspartij VVD zegt vast te houden aan de eerder afgesproken vijf jaar.

De Raad van Bestuur en de vier bonden FNV, CNV, FSV en de Vereniging voor Hoger Spoorwegpersoneel zijn vroeg in de middag begonnen aan een overleg op het hoofdkantoor van de NS in Utrecht, nadat de top het hele weekeinde over de onrust in het bedrijf had vergaderd. De NS-leiding zou uit het 'masterplan' dat de bonden het afgelopen weekeinde hebben bezorgd, vooral de vertraging van de verzelfstandiging willen overnemen. NS-directeur T. Regtuyt verklaarde eind vorige week in het televisieprogramma NOVA al dat het wellicht onvermijdelijk is naar het tempo van “alle veranderingen” te kijken.

De consequentie hiervan kan zijn dat de overheid extra geld voor de spoorwegen moet reserveren. Het ministerie van verkeer en waterstaat zegt de gesprekken tussen NS en bonden “met belangstelling” te volgen. Een woordvoerder wijst erop dat het in juni afgesloten verzelfstandigingscontract door NS als 'werkbaar' is gepresenteerd. Er is twee jaar over onderhandeld.

Volgens de onderhandelaars van FNV en CNV ligt er grote druk op de bespreking van vanmiddag. “De onrust is te groot om dit zonder resultaat te laten eindigen”, zegt FNV-bestuurder W. Korteweg. Na de massale staking van de spoorwegpolitie dit weekeinde dreigen ook acties bij NS-Cargo en onder het loketpersoneel. Ook is er onrust bij de verkeersleiders en bij het onderdeel Infra-Services, het vroegere Weg en Werken. De spoorwegpolitie heeft voor woensdag het begin van een “algehele werkstaking” aangekondigd, als de NS-directie vandaag geen garantie geeft voor behoud van werkgelegenheid.

Wezenlijk onderdeel van de verzelfstandiging is dat NS vanaf 2000 geen exploitatiesubsidie van de overheid meer krijgt. Dit jaar ontvangen de spoorwegen nog 350 miljoen gulden voor de exploitatie van het spoorwegnet, een bedrag dat elk jaar minder wordt. “Misschien gaat het wel te snel”, meent het Kamerlid Van Gijzel (PvdA). Ook de D66-fractie “acht dat goed mogelijk”. Kamerlid Van 't Riet (D66) zegt dat ze “steeds meer neigt” naar het afblazen van de verzelfstandiging. Haar collega Remkes (VVD) meent “dat het nog maar de vraag is of de onrust binnen NS samenhangt met de verzelfstandiging”. Volgende maand debatteert de Kamer over de verzelfstandiging.

Pag.10: Bonden: veranderingen 'over hele breedte' trager

De spoorwegpolitie, onderdeel van NS Beveiliging Services heeft gisteren op een drukbezochte actievergadering in Utrecht aangekondigd woensdag opnieuw het werk neer te leggen als de NS-directie niet ingaat op het herhaalde ultimatum (behoud van arbeidsplaatsen, andere plaats in organisatie en vervanging van de huidige leiding). De politiemensen van NS zullen dan “om te beginnen” weer een dag staken en een protestmars door Den Haag houden waarbij eerst de Tweede Kamer en vervolgens een aantal ministeries wordt aangedaan. FSV-bestuurder G.Hardeveld meent dat het vrijwel vaststaat dat de staking doorgaat ondanks het vanmiddag begonnen overleg met de NS-top. “We houden vast aan het gisteren herhaalde ultimatum.” Volgens hem heeft president-directeur R. den Besten aangegeven wel over de staking van de spoorwegpolitie te willen praten.

Voor de bonden gaat het niet meer alleen om het behoud van arbeidsplaatsen bij dit ene onderdeel van NS. Zij willen een drastische vertraging in het veranderingsproces bij NS “over de hele breedte”. De bonden willen op korte termijn een garantie dat door de verzelfstandiging nergens in het bedrijf arbeidsplaatsen verloren gaan. Het voorkomen van acties is ook van belang om de negatieve werksfeer in het bedrijf te veranderen. FNV-bestuurder Korteweg: “De Spoorwegen zitten nu in een neergaande spiraal. De afgelopen week ging het nergens anders over dan dat het bij NS niet deugt.”